Eskilerin “acı” şimdilerde “stres” denilen insanı eleme sürükleyen duygunun kaynağı/sebebi nedir?
Benim bu konuya en kısa ve net cevabım:
İnsanın kendini ve haddini aşarak, çizgisini bozarak alakasız işlerin içine girmesidir.
Allah dünyayı bir mizan/ölçü üzerine yaratmış olup; bilimler bu formüller üzerine çalışır.
Soğuya önlem almayan üşür hasta olur, her vücudunun %3 kadar sıvı takviyesi yapmayan birçok hastalığa kapı açar, yüksekten düşen ölür v.b.
Bir de bunun psikolojik tarafı var.
Allah insanın yürüyeceği kulvarı belirtmiş, dışındaki alanlara müdahalesini engellemek için oraları görmediğimiz ancak hissettiğimiz “lazer ışınları” ile belirlemiştir.
İnsan kendi kulvarını zorladığı zaman muhatap olduğu “lazer ışınları” nın etkisine stres/acı diyoruz.
Demek ki; acının/stresin kaynağı insanın haddini aşmasıdır.
Bu konuya Kur’an- Kerim’den iki misal verebiliriz:
Hz. Nuh (a.s.) 950 yıl yaşadı.
Eşi ve oğlu Kenan’ı belki 930 yıl İslam’a davet etti.
Kabul etmediler.
Özellikle oğlu konusunda çok ısrar etti.
Tufan başlayıp Kenan iman etmeyi bırakın gemiye binmeyi reddedince Hz. Nuh (a.s.) kendi haddini aştı ve Allah’tan Kenan’ın ehli olduğu iddiasıyla özel imtiyaz istedi.
Allah Hz. Nuh (a.s.) kendi kulvarını zorladığını bizlere şöyle anlattı:
“Nuh, Rabbine niyaz edip şöyle dedi: “Ey Rabbim! Şüphesiz oğlum da ailemdendir. Senin vadin elbette gerçektir. Sen de hükmedenlerin en iyi hükmedenisin. (Allah) buyurdu ki: “Ey Nuh! O (oğlun isyan ettiği için) senin ailenden değildir. Çünkü o kötü işler yaptı. İçyüzünü bilmediğin bir şeyi yapmamı benden isteme! Sana cahillerden olmamanı tavsiye ederim.” Hud, 11/45-46.
Benzer bir sınırları zorlama Hz. Muhammed (s.a.v.)’in hayatında da yaşandı.
Hz. Peygamber (s.a.v.) amcası Ebu Talip’i çok seviyordu.
Onun iman etmesini çok istiyordu; ancak Ebu Talip iman etmek istemiyordu.
Hz. Muhammed (s.a.v.) Hz. Nuh (a.s.) gibi sevgisini, yakınlığı ve İslam’a desteğini önce sürerek sınırlarını zorladı ve Allah’tan imtiyaz istedi.
Allah Teâla’da Hz. Muhammed (s.a.v.)’e, Hz. Nuh (a.s.)’a benzer şöyle uyarıda bulundu:
“Onlar ki, boş ve anlamsız sözler işittikleri zaman ondan hemen yüz çevirip: “Bizim yaptıklarımızın hesabını biz vereceğiz, sizin yaptıklarınızın hesabını da siz vereceksiniz. Size selam olsun. Biz, (doğru ile yanlışı ayırt edemeyen) cahillerle arkadaşlık etmeyiz” derler. Şüphesiz sen sevdiğin kimseyi doğru yola iletemezsin. Fakat Allah, dileyen kimseyi (iyi niyet ve gayretine göre) doğru yola eriştirir. O, doğru yola erişecek olanları daha iyi bilir.” Kasas, 28/55-56.
Sağlığımız ve özellikle psikolojimiz için buyrun size altın tavsiye:
“Tuuba limen arefe haddehu ve lem yetecevez tavrahu”
“Ne mutlu o kimseye ki;
Haddini bilir.
Tavrında tecavüz etmez.”
Haddini bil, kendi kulvarına odaklan, lazer ışınlarından uzak dur, rahat et!
“Veysel eli ni’deceksin
Herkes ettiğini bulur
Önüne bak düşeceksin
Doğru gitsen utaşırsın” (Aşık Veysel Şatıroğlu)
How to Get Rid of Stress?
What is the source/cause of the emotion formerly called "pain" and now "stress" that drives people to distress?
My shortest and clearest answer to this question is:
It is when people exceed their limits, disrupt their boundaries, and become involved in irrelevant activities.
God created the world on a scale; science works on these formulas.
Those who don't take precautions against cold become cold and sick; those who don't replenish even 3% of their body fluids open the door to numerous diseases; those who fall from heights die, etc.
There's also a psychological aspect to this.
God has determined the path a person should follow and, to prevent them from interfering with areas outside of their limits, He has designated those paths with "laser beams" that we cannot see but feel.
We call the effect of the "laser beams" we encounter when a person pushes their own path stress/pain.
Therefore, the source of pain/stress is a person exceeding their limits.
We can give two examples from the Quran on this subject:
The Prophet Muhammad (pbuh) Noah (peace be upon him) lived for 950 years.
He invited his wife and son Canaan to Islam for perhaps 930 years.
They refused.
He was particularly insistent on his son.
When the flood began and Canaan refused to embark on the ark, let alone believe, Noah (peace be upon him) overstepped his bounds and asked God for special privilege, claiming to be Canaan's descendants.
God has told us that Noah (peace be upon him) pushed himself beyond his limits:
"Noah prayed to his Lord and said, 'O my Lord! Indeed, my son is of my family. Your promise is indeed true. And You are the best of judges.' (God) said, 'O Noah! He is not of your family, for he has done evil. And do not ask Me to do that of which you do not know. I advise you not to be among the ignorant.'" (Hud, 11:45-46)
A similar pushing of boundaries also occurred in the life of the Prophet Muhammad (peace be upon him). The Prophet (pbuh) loved his uncle Abu Talib very much.
He longed for him to believe, but Abu Talib refused to believe.
The Prophet Muhammad (peace be upon him) pushed his limits, like the Prophet Noah (peace be upon him), by prioritizing his love, closeness, and support for Islam, and he asked God for a privilege.
God Almighty, like the Prophet Noah (peace be upon him), warned the Prophet Muhammad (peace be upon him):
“Those who, when they hear vain and meaningless talk, turn away from it and say, ‘We will account for what we did, and you will account for what you did. Peace be upon you. We do not associate with the ignorant.’ Indeed, you cannot guide whom you love. But Allah guides whomever He wills (according to his good intentions and efforts). He knows best who is rightly guided.” (Al-Qasas, 28:55-56).
Here's some golden advice for our health and especially our psychology:
"Tuuba limen afe haddehu ve lem yetecevez taavrahu"
"How happy is the one who;
Knows his place.
Doesn't transgress in his attitude."
Know your place, focus on your own path, stay away from laser beams, and relax!
""Veysel, you're going to ask someone else for help.
Everyone gets what they want.
Look ahead, you'll fall.
If you go straight, you'll reach it." (Aşık Veysel Şatıroğlu