Her beşer dünyaya “aday insan” olarak doğar.
Evet hazır bir alt yapı (hardware-Şems, 91/7) ile doğar ama yüklenen işletim sistemi (software-Fücur/takva-Şems, 91/8) ile ilgili husus irade sahibi olan kişinin inisiyatifine bırakılmıştır.
İmtihanın gereği budur.
Hazır bir sistem ve işletimi bireyin serbest irade tercihlerinde…
Mükemmel bir makine emrine verilen beşer; o makineyi yönetecek zihni/beyni geliştirmek zorundadır.
Beşerin insan olması ve dahi insan kalması yolunda en önemli kavşak; gelişimde sınırsız bir kabiliyeti olan zihni/beyni/aklı geliştirip, geliştirmemesindeki tercihi konusudur.
Bu sebeple Allah Kur’an’da tam 76 ayette[1] aklı/beyni/zihni geliştirmeyi ve etkin kullanmayı emreder.
Peki, insanların genelini ele alırsak; aklı/zihni/beynin gelişim aşamaları ne durumdadır?
Kegan, Piaget insanların geçtiği beş zihin evresi ve insanların bu gruplardaki yer alma tercihine dair 5 bölüm tespit ediyor:[2]
1.Aşama: Dürtülerin zihni (erken çocukluk).
2.Aşama: Emperyal zihin (bulûğ çağına kadar, fakat yetişkin nüfusun da %6’sı).
3.Aşama: Sosyal zihin (yetişkin nüfusun %58’i).
4.Aşama: Kendi senaryosunu yazan zihin (yetişkin nüfusun %35’i).
5Aşama: Kendini değiştiren/geliştiren zihin (yetişkin nüfusun %1’i).
Çocukluk çağına dair bir not:
O yaşlarda gerçek ile hayal ve fantezi bir birinin içindedir, hangisinin nerede bitip öbürünün nerede başladığı belli değildir ve biri diğerine geçiverir.
Bizim bu yazımızda odaklandığımız evreler diğer 4 evre.
Beşer olarak doğan “aday insan” eğer “insan” olmak ve dahi “insan kalmak” istiyorsa en azından 2. Ve 3. Aşamayı tamamlayıp 4. Ve 5. Aşamada hayatını devam ettirmesi gerekiyor.
3. ve 2. Aşamanın beşeri insandan çok koyun v.b. önünde giden koçları sorgulamadan takip eden “insan-altı” bir mahlûk haline getireceği muhakkaktır.
Cengiz Aytmatov “aday insan” olarak doğan beşerin “insan” olması ve dahi “insan kalması” hususunun büyük emek ve çaba istediğini şu sözüyle belirtir:
“Zor olan her gün insan kalmaktır.”
Tercih “aday insan” beşerin kendisine bırakılmıştır.
Ya zihni/beyni/aklı geliştirip 4. ve 5. Aşamada “kendi senaryosunu yazan” veya “kendini değiştiren/geliştiren” olarak “insan” olacak “insan kalacak”;
Veya zihni/aklı/beyni başkalarının cebine koyarak hayvandan daha aşağı-bel hüm adall (A’raf, 7/179) bir derekeye düşerek kâinatın en büyük israfına imza atacaktır.
Aliya İzzetbegoviç, “Tarihi Allah yazar biz sadece nerede duracağımıza karar veririz” der.
Tarihin doğru tarafında durmak aktif bir zihin/akıl/beyin ister.
“O (Allah), hikmeti (bilgeliği, isabetli hüküm verme ve pratik hayatta uygulama yeteneğini) dileyene/çabalayana verir. Ve her kime de hikmet verilmişse ona çok büyük iyilik yapılmıştır. Bu öğütleri ancak erdemli akıl sahipleri düşünür.” Bakara, 2/269.
The Importance of the Mind in a Person's Becoming and Remaining Human
Every human being is born into the world as a "potential human."
Yes, one is born with a ready-made infrastructure (hardware—Ash-Shams, 91:7), but the matter of the operating system to be installed (software—wickedness/piety—Ash-Shams, 91:8) is left to the initiative of the individual possessing free will.
This is the nature of the test.
A ready-made system and its operation lie within the individual's choices of free will...
Entrusted with a perfect machine, the human being is compelled to develop the mind or brain that will operate it.
The most critical juncture on the path to becoming—and remaining—a true human being is the choice regarding whether or not to develop the mind, brain, and intellect, all of which possess limitless potential for growth.
For this reason, in the Quran, Allah commands the development and effective use of the intellect, brain, and mind in no fewer than 76 verses.
So, considering people in general, what is the state of the developmental stages of the intellect, mind, and brain?
Kegan and Piaget identify five stages of the mind that people pass through, as well as five categories regarding the choices people make about where they fit within these groups:
Stage 1: The impulsive mind (early childhood).
Stage 2: The imperial mind (up to adolescence, but also 6% of the adult population).
Stage 3: The social mind (58% of the adult population).
Stage 4: The self-authoring mind (35% of the adult population).
Stage 5: The self-transforming mind (1% of the adult population).
A note on childhood:
At that age, reality, imagination, and fantasy are intertwined; it is unclear where one ends and the other begins, and they easily bleed into one another.
The stages we focus on in this article are the other four.
If a "human-in-the-making"—born merely as a human being—wishes to become a true "human" and, furthermore, to *remain* one, they must at the very least complete the second and third stages and sustain their life within the fourth and fifth stages.
It is certain that the third and second stages would transform the human being into a "sub-human" creature—akin to sheep following the lead ram without question.
Chinghiz Aitmatov highlights the immense effort and labor required for a "human-in-the-making" to become and remain a true "human" with these words:
"The difficult thing is to remain human every day."
The choice is left to the "human-in-the-making" themselves.
Either they will develop their mind, brain, and intellect to become and remain a "human"—one who "writes their own script" or "transforms and improves themselves"—within the fourth and fifth stages;
Or, by surrendering their mind, intellect, and brain to others, they will sink to a level lower than that of animals—*bal hum adall* (Al-A'raf, 7/179)—thereby committing the greatest waste in the universe.
Alija Izetbegović says, "God writes history; we only decide where we will stand."
Standing on the right side of history requires an active mind, intellect, and brain.
"He (Allah) grants wisdom (the ability to make sound judgments and apply them in practical life) to whomever He wills [or to whomever strives for it]. And whoever is granted wisdom has indeed been granted abundant good. Yet, only those endowed with virtuous intellects reflect upon these counsels." (Al-Baqarah, 2/269)
Dr. Cemil Paslı
Beşerin İnsan Olmasında ve Dahi Kalmasında Zihnin Önemi
Ahmet Turan (Gazeteci-Yazar)
Şenlik Başladı.
Hasan Yayla
ÖTV Sıfırlandı, Lojistik Nefes Alır Mı?
İmdat Yayla
Hocam Vicdansızlığın ve Suskunluğun Ağırlığı Çok Zor
Özkan Buyrucu
Asya Fırtınası Karşısında Türk Sanayisi
Erol Sunat
Bu Hikâye Uzun Bu Hikâye Derin
Gülay Çetkin (Eğitim Gücü Sen. Denizli Temsilcisi)
Bakan Tekin’e Denizli’de Ne Dediler?
Şükrü Portakal
Köksüz Ağaç Meyve Vermez
İlayda Mangal (Psikolojik Danışman)
Bir Sonuç Kâğıdı mı, Bir İnsan Hikâyesi mi?
Prof. Dr. Mevlüt Mülayim
Hububat Fiyatları ve Dane Kayıpları
