DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
Advert
 Dr. Cemil  Paslı
Dr. Cemil Paslı
Giriş Tarihi : 27-10-2025 12:24

Dinin Geleceği

Giordano Bruno rahip ve gök bilimci idi.

Sırf gökteki cisimlerin işleyişi hakkında fikir yürüttüğü, Kopernik’in Güneş merkezli evren tezini savunduğu, evrende dünyadan başka gezegenler olduğunu söylediği için engizisyon mahkemelerinde yargılandı ve Roma meydanında 1600 yılında diri diri yakılarak idam edildi.

Bugün Roma’da heykeli bulunan Bruno ölmeden önce şu tarihi tespiti yapmıştı:

“Tanrı, yeryüzünde iradesini hâkim kılmak için iyi insanları kullanır; kötü insanlar da kendi iradelerini hâkim kılmak için Tanrı’yı kullanır.”

“Rahibe Terasa, hiçbir zaman yoksul dostu olmadı; hep yoksulluğun dostu oldu. Yoksulluğun Tanrı'nın bir lütfu olduğunu vaaz edip durdu. Kadınlara onları özgürleştirecek, onları rahata erdirecek yolu hiç göstermedi.” (Christopher Hitchens)

"Hristiyanlık, Filistin'de bir kardeşlik hareketi olarak başladı. Sonra Yunanistan'a geçti felsefe oldu, İtalya'ya geçti kurum oldu, Avrupa'ya geçti kültür oldu, Amerika'ya geçti işletme oldu." (Sam Pascoe)

Takiyüddin Muhammed er-Râsıd ibn Ma’rûf, Şam’da dünyaya gelmiş, eğitimini burada ve Mısır’da tamamlamış, çeşitli hocalardan hadis, tefsir, fıkıh okumuş, ardından müderris olarak muhtelif medreselerde dersler okutmuştur.

1571’de İstanbul’a gelen Takiyüddin burada bir rasathane kurmak istemiş, Sadrazam Sokullu Mehmed Paşa ve Sultan III. Murad’ın hocalığını yapmış olan Hoca Sadeddin bu konuyla ilgilenerek Takiyüddin’in girişimini desteklemiş ve Padişahı bir rasathane kurulmasına ikna etmişlerdir. Takiyüddin’in rasathane kurmak istemesinin gerekçesi, mevcut zîcler (astronomi tabloları) eskidiğinden günlük ihtiyaçları karşılamadığı ve yeni rasatlara göre yeni zîclerin hazırlanmasına gerek duyulmasıydı.

Tophane sırtlarında inşa edilmeye başlanan rasathane binasının ve aletlerinin yapımı 1577 yılında tamamlanmış ve rasatlara başlanmıştır.

Şeyhülislâm Kadızâde ve ekibi Sadrazam ve Hoca Sadeddin ile çekişme halindeydi. Bu sürtüşme ve düşmanlıklar da rasathanenin de eleştiri hedefi olmasına sebep olmuş ve sonunda Şeyhülislâm, Padişahı rasathaneyi yıkmaya ikna etmiştir. Padişah ikna edilirken, bu tür kurumların, doğanın sırlarına müdahale etme girişimi olduğundan talihsizliklere sebep olduğu ve rasathane inşa eden ülkelerin hızla yıkıldığı ileri sürülmüştür.

1580 yılında bir gecede top atışıyla yıkılan bu rasathane (İstanbul Rasathanesi), Osmanlıların tek, İslâm Uygarlığı’nın ise son rasathanesiydi.

İslam dini; Hz. Âdem (a.s) ile başlayan ve Hz. Muhammed (s.a.v.) ile tamamlanan “güzel ahlak”ı merkeze alan cihanşümul bir anlayışın adıdır.

İslam’ın en birinci ilkesi ihlas, insanın kendisine şah damarından daha yakın olan (Kaf,50/45) Allah’a “aracısız” ibadet etmesidir.

“Din insanları” sınıfı başlangıçta hepsi İslam’ın farklı isimlendirmeleri olan Yahudilik ve Hristiyanlık’ta da yoktu.

610’da “İslam’ı güncellemek” için gönderilen Peygamberimiz (s.a.v) “İslam’da “din insanları” yoktur/“Lâ ruhbaniyete fi'l-İslâm” sözüyle evrensel ilkeyi hatırlattı.

Allah Teâla’da Kur’an-ı Kerim’de aynı tehlikeye işaret etti:

“Sonra bunların ardından peş peşe peygamberlerimizi gönderdik. Özellikle Meryem’in oğlu Îsâ’yı arkalarından gönderdik, kendisine İncîl’i verdik ve ona uyanların kalplerine şefkat ve merhamet yerleştirdik. Uydurdukları ruhbanlığı ise biz kendilerine farz kılmadık, lâkin Allah’ın rızasına nail olmak için kendileri icad ettiler. Kaldı ki ona gereği gibi de riâyet etmediler. Biz de onlardan iman edenlere mükâfatlarını verdik, onların çoğu ise büsbütün yoldan çıkmışlardır.” (Hadid, 57/27)

İslam’ın elçilerine dair Kur’an’da en çok vurgulanan ilke; “onların önce kendileri yaşadıkları dini başkalarına anlatma hizmetini sadece “Allah rızası” için yapıp karşılığında asla bir ücret istememeleridir”

Tabii ki “dinin geleceğinin” parlak olduğuna, “Allah’ın nurunu tamamlayacağına” inananlardanım.

6236 ayetiyle İslam’ı içeriden ve dışarıdan bütün salvolara karşı koruyup kollayan Kur’an din ve düşünce arasındaki kardeşliğinde teminatıdır.

86 yerde direkt, 1000’den fazla ayette endirekt insan aklı ve düşüncesinin değerine atıf yapan Kur’an bilimler geliştikçe İslam’ı daha yüksek seviyelere taşıyacak bakış açısını sunmaktadır.

Ancak birilerinden/aracılardan beklemek yerine “ben Müslümanım” diyen herkesin bizzat Kurân’ı anlamak ve anlatmak hususunda; “elini taşın altına sokması” ile bu kutlu sürecin mümkün olacağını düşünüyorum.

The Future of Religion

Giordano Bruno was a priest and astronomer.

Simply for speculating about the workings of celestial bodies, defending Copernicus's heliocentric theory, and claiming that there were planets other than Earth in the universe, he was tried by the Inquisition and executed by burning alive in a Roman square in 1600.

Bruno, whose statue stands today in Rome, made the following statement before his death:

 

"God uses good men to establish his will on earth; evil men use God to establish their will."

"Mother Teresa was never a friend of the poor; she was always a friend of poverty. She preached that poverty was a blessing from God. She never showed women the way to liberate them and bring them comfort." (Christopher Hitchens)

"Christianity began as a brotherly movement in Palestine. Then it moved to Greece and became a philosophy, to Italy and became an institution, to Europe and became a culture, to America and became a business." (Sam Pascoe)

Taqi al-Din Muhammad al-Rasid ibn Ma'ruf was born in Damascus and completed his education there and in Egypt. He studied hadith, tafsir, and jurisprudence under various teachers, and then taught at various madrasahs as a professor.

Taqi al-Din arrived in Istanbul in 1571 and wanted to establish an observatory there. Grand Vizier Sokollu Mehmed Pasha and Hoca Sadeddin, who had taught to Sultan Murad III, took an interest in this matter, supported Taqi al-Din's initiative, and persuaded the Sultan to establish an observatory. Taqi al-Din's reason for wanting to establish an observatory was that the existing astronomical tables were outdated and could not meet daily needs, and there was a need to prepare new ones according to the new observations.

Construction of the observatory building and its instruments, which began on the hills of Tophane, was completed in 1577, and observations began.

Sheikh al-Islam Kadızâde and his team were in conflict with the Grand Vizier and Hoca Sadeddin. This friction and hostility led to the observatory becoming a target of criticism, and eventually, the Sheikh al-Islam persuaded the Sultan to demolish the observatory. While the Sultan was persuaded, it was argued that such institutions, because they attempted to interfere with the secrets of nature, caused misfortune and led to the rapid collapse of the countries that built observatories.

Destroyed by cannon fire in a single night in 1580, this observatory (the Istanbul Observatory) was the only observatory of the Ottomans and the last of Islamic civilization.

Islam is a universal understanding centered on "good morals," which began with the Prophet Adam (peace be upon him) and was completed with the Prophet Muhammad (peace be upon him).

The first principle of Islam is sincerity, the "unmediated" worship of God, who is closer to one's own being than one's jugular vein (Qaf, 50:45).

The class of "religious people" did not initially exist in Judaism and Christianity, which are all different forms of Islam.

Our Prophet (peace be upon him), sent in 610 to "update Islam," reminded us of this universal principle with the words, "There are no "religious people" in Islam/"There is no clergyman in Islam."

God Almighty also pointed to the same danger in the Holy Quran:

"Then We sent our messengers one after another after them. Especially Jesus, son of Mary, We sent him after them, and We gave him the Gospel and instilled compassion and mercy in the hearts of those who followed him. But as for the monasticism they invented, We did not impose it upon them, but they invented it for themselves, seeking the pleasure of God. Moreover, they did not observe it as it should be observed. So We gave those of them who believed their reward, but most of them were utterly depraved." (Al-Hadid, 57:27)

The most emphasized principle in the Quran regarding the messengers of Islam is that they "first served to convey the religion they had practiced to others only for the sake of God, and never asked for any reward."

Of course, I am one of those who believe that "the future of religion" is bright and that "God will perfect His light."

The Quran, with its 6,236 verses, protects and safeguards Islam against all internal and external attacks, and is the guarantee of the brotherhood between religion and thought.

The Quran, which directly refers to the value of human reason and thought in 86 places and indirectly in over 1,000 verses, offers a perspective that will elevate Islam to even higher levels as science advances.

However, I believe this process is only possible if everyone who declares "I am a Muslim" personally undertakes the responsibility of understanding and explaining the Quran, rather than waiting for help from others or intermediaries.

NELER SÖYLENDİ?
@
 Dr. Cemil  Paslı

Dr. Cemil Paslı

DİĞER YAZILARI İki Ayetle İman ve Salih Amel İçimizdeki Putlardan Ne Haber? Bir Eğitimciden Tavsiyeler Çiğne/Hazmet/Düşün/Kendini Yeniden Tasarla! Vasatlıktan Çıkış Nasıl Olur? İslam’ı Zirveye Taşıyan Âlimler Mikro Asrı Saadet'ten Makro Asrı Saadet’e Değişim/Eğitim Sabır İster Kabil ve Karga Hayırdan Şer, Şerden Hayır Çıkabilir! Cevher-Araz/Sünni-Şii Kalem, İnsanın Dünyada Bıraktığı En Uzun Ve Kalıcı Ayak İzidir Müzebzeb İhtiyarlar Cennete Giremez! Hz. Yusuf Kıssası ve Epstein Cemaati Altın Yumurtlayan Tavuğu Kesmek Deprem Fırsat mı, Tehdit mi? Yürüyün, Durmayın! Durursanız Sırat’tan Düşersiniz. Şehvet-i Kelam ve Kalem İçin Susturucu: Kabak “Kalite” Anlaşılmak İçin “Zaman ve Sabra” İhtiyaç Duyar Hangi Hazine Daha Değerli: Yeraltı mı, Yer Üstü mü? Yol Arkadaşlığında “Hızır Ölçüsü” “Canlı Yayında Konuşur Gibi” Konuşabilmek Meşruiyetin Olmazsa Olmaz 3’lüsü Dinle Neyden/Gönülden Mevlana, Hoca Efendi ve Diğerleri… Okyanus mu, Kuyu mu? Acı mı, Tatlı mı? Kötü Koku Kimden Geliyor? Evde Oturan Erken Ölür Acıya/Musibete Ağlamanın Etkisi Kendi Ekseni (Egosu) Etrafında Dönmenin Usulü Doğa’dan Allah’a… Hiçbir Başarının Bedeli “Şerefimiz” Olmamalı! Sapanlar ve Sapıtanların Ağır Vebali (Nahl, 16/25) En Büyük Engelimiz: Yazamamak Yeterli ve Dengeli Bir Eğitimle İki Kanatlı Çocuklar! Muayeneyi Reddeden Doktor Stresten Nasıl Kurtuluruz? Demokrasi Karanlıkta Ölür Yaşlanmaktan ve Yorgunluktan Hızlı Çıkış Önce İncir/Tin/Tatlı; Sonra Zeytin/Tuzlu (Tin/95/1) Ellerimizle Yaptığımız Altın Kafeslerimiz Yükseköğretim Nasıl “Yüksek” Olur? “Dünya’ya Önce Gelmek/Yaşlılık” Kazanım mıdır? Divriği’yi Görmeden Ölmeyin “Verilen emri” Yerine Getirmek Postmodern Dönemin Müslümanlara Sunduğu Fırsatlar “Babanın Gölgesi” İyi Bir şey mi? “Anadolu Mayası” Sütü Yoğurda Dönüştürmüştür Yurt Dışı Kurbanın Bedeli Ne Kadar Olmalıdır? Erteleme Hastalığı (Procrastination) Oğuz Türkü “İki Ateş” Altında Türkiye Aile Vakfı-TAV (Acil) Kısır Döngü Toprak Olmayı İstemek! Ya 3 T’li (Tespit-Tenkit-Teklif) Konuşun, Ya da Ebediyen Susun! Ölümden Kim/Niçin Korkar? Her Kitabın Anlaşılma Rehberi Tek Bir Kitaptır. Kime Konuşuyoruz/Yazıyoruz? Zaman ve Mekâna Bakışımız İyi Final/Yaşlılık İçin… Milli Birlik ve Beraberliğimizin 5 Kilometre Taşı Neyi Çekiyorsunuz? (Rezonans-Çekim Yasası) Şeytanı Ne Davet Eder? Şanlı Devrimi Duydunuz mu? Aile Yılında Kamu-STK Dengesi (Aile Vakfı Önerisi) Mikrofonla Ezan Okunurken Sağa/Sola Dönülür mü? Yıldız mı, Ay mı, Kara Delik misiniz? Felaketlerin İlk Adımı Suçlunun Masa İlan Edilmesiydi “Üzümün Sapı, Armudun Çöpü, Muzun Kabuğu” Yenir mi? Bizi Kim Daha İyi Yıkar? Su mu, Ateş mi? Kan Bağışı mı? Hacamat mı? Kavgaların Asıl Sebebi Nedir? “Ver Korkuyu” Değil; “Ver Coşkuyu” İman-Hikmet-Gayret-Tevekkül Zıtlıkların Ortasında Vasatı Bulmak Mecelle Pusulası (Altın Formül İçerir) Zahmetten Kaçarak Rahmete Ulaşılabilir mi? Hak Yok Vazife Var; Fert Yok Cemiyet Var. Polimat-Entelektüel Önce Donanım (Hardware) Sonra Yazılım (Software) İbretlik Bir Ölümden Ders Çıkarabilmek (Fetö Gerçeği) Yaşlanma “Süreç Odaklı” Bir Gelişmedir ve Anne Karnından Başlar. Üçü Birleyebilir miyiz? (Türkçülük/İslamcılık/Batıcılık) Beyin-Beyincik-Vicdan=Yasama-Yürütme-Yargı Geçmek mi, Kalmak mı? Metafor (Mesnevi/Kabak Metaforu) İnanç/Düşünce/Ahlak İddialar ve Hırslarımızın Kuşattığı Hayatlarımız Kitap ve Silah Dengesi İsra 36. Ayete Dikkat Göz Bebeğimiz Olan Dostlarımız Öncelikli Kaygılarımız Sevgi-Acı-Hz. İnsan İniş-Çıkış-Konfor Gençliğin Gündemindeki Konulara Dair: Soru/Cevap Süleymanlar Ayakta Ölür. Süleymanlar Ayakta Ölür. Evlilik Yaşı İçin 5 N 1 K İnsan Hayata Nereden Başlamalı? İnsan Neden Alzheimer ve Demans Olur? Sevinince Toprağa, Üzülünce Gökyüzüne Bak! Bir Hikâyeniz Var mı? “En Büyük Sürpriz” Bizi Bekliyor Olabilir mi? Meslek Lisesi mi, Fen/Anadolu Lisesi mi? (Müfredat İçin) Anaokulu mu, Üniversite mi? (Müfredat İçin) Hardal Tanesi Özeleştiri mi/Savunma mı? Siyasette Adalet mi Fayda mı? Yapamadığımız Şeyi Allah’tan İstemek Buen Vivir Başrol de mi Oynuyorsunuz, Yoksa Figüran mısınız? Saygı Duymam Gereken Bu(!) mu? Dünya ve Ahirette Uyuyabilmek ve Uyanabilmek Omurga Aile Neden İlk Düşmandır? Anne/Baba/ÖğretmenAcı Bir Tebessüm Derdinin Devası Sen’sin. Eşyanın Ruhu Alçak Gönüllü Neden Uzakları Yakın, Yakınları Uzak Ettik? En Büyük Fesat Nedir? İkindi Namazı ve Benî Kurayza Yahudileri Kütük Çok Sahibi Yok Fix/Takıntı Siyaset ve Tefekkür Haddini bil, mutlu ol! Korona Döneminin Dijital Çocukları Sessizliğin Gücü (Meryem, 19/10) Çocuğa Sevgi, Gence Güven ve Yaşlıya Saygı M. Şerefeddin Yaltkaya, İslam Mecmuası ve Yeni Türkiye Atları Hazırlayın Pozitiflik, Saf Pozitiflik midir? Gülümseme ve Huzur Kabz ve Bast Duruşu Desteklenmeyen Çocuk Bağımlı Olur. (Montessori Eğitimi) Bağınız Her Daim Açık mı? Nişanlınız Nasıl Güzel Olur? Toprağımız Bol Olacak mı? Helalleşme/Sıfırlama(!?) Mümkün mü? Yalanın Negatif ve Pozitifi Ne Yığdırın, Ne De Bağırtın. Kadife Yumruk (Gerçeğin Gücü) Artırılmış Sanal Hayatın Kurbanları Şeytan Nerede? Peygamber Kıssaları ve Çocuk Eğitimi Çok Zayıflamışsın! Neredesin Hızır? Nakıs/Noksanlık/İmtihan Bağımlılık Nasıl Gelişir? “5” “95”den Büyüktür. (Çocuk Eğitimi) Aile Mahremiyeti ve Nükleer Enerji Talip Olduklarımıza Dikkat! Liderlere “Hüsn-i Hâtime” İçin 5 Tavsiye Seferoğulları, Tellioğulları ve Yeşil Vadi Ubasute İşiniz Zor mu? Hayatın Ritmi Yörünge/Omurga ve Meteor Taşı Niyet-Düşünce-Söylem-Eylem-Amel-Ahlak Her Zaman, Her Şeye Rağmen Kazanmak mı? Faraziye Hayatlar, Şimdi ve Burası Kifayetsiz Muhterisler, Dış Güçler ve Türkiye Yüzyılı Sofradaki Çatal (Vasat-Orta Yol) Hayat; Geriye Doğru …, İleriye Doğru… Ve Yer, Ağırlıklarını (Madenleri, Ölüleri) Dışarı Çıkardığı Zaman Sabır; Boyun Eğmek Değil Mücadele Etmektir. Deprem-Kenetlenme-Kader-Tedbir Köy/Şehir Gerilimi ve Başıboş Köpekler Sorunu Akupunktur-İğnelenme-Eleştiri Üç Farklı Rüzgârın Anaforundaki Ülke’m Mehmet’leri “Fatih” Yapmak İçin… Mevlana, Konevi ve Urmevi’yi Anlamak İçin… Kadın ve Erkek “Eş” Değerdir. “Sema” Bize Ne Anlatır? Kötülük Genini Çıkarabilir miyiz? Kimin Uydusuyuz? Sağlıklı Birey-Mutlu Aile-Huzurlu Toplum Hak ve Hakikat Acı Bir Tebessümle Kayan Yıldızlar Aile ve Gençlik Çalıştayı Öldüren Tamam da Ölen Nasıl Cehennemlik Olur? 3O+2D+1Y+BK+ARSP=Gelişim Toprak/Ateş/Su Görünme Şehvetinin Tükettiği Hayatlar Kur’an Tilaveti Nedir, Ne Değildir? Dünya Bizim Neyimiz Olur? Tesettür; Önce Erkeklerin Göz Kapaklarına Boşluk: Şeytan İnsan-Cemaat-Cemiyet Ukde: Oral Fiksasyon Gıll=İmtihan İslam, Değişim ve Dayanışma Oyunları En Ulvi Kaçış Yöntemleri Deha Nedir?
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1GALATASARAY3477
  • 2FENERBAHÇE3474
  • 3TRABZONSPOR3469
  • 4BEŞİKTAŞ3460
  • 5RAMS BAŞAKŞEHİR FUTBOL KULÜBÜ3457
  • 6GÖZTEPE3455
  • 7SAMSUNSPOR3451
  • 8ÇAYKUR RİZESPOR3441
  • 9TÜMOSAN KONYASPOR3440
  • 10KOCAELİSPOR3437
  • 11CORENDON ALANYASPOR3437
  • 12GAZİANTEP FUTBOL KULÜBÜ3437
  • 13KASIMPAŞA3435
  • 14NATURA DÜNYASI GENÇLERBİRLİĞİ3434
  • 15İKAS EYÜPSPOR3433
  • 16HESAP3432
  • 17ZECORNER KAYSERİSPOR3430
  • 18MISIRLI3430
Advert
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
ÜRETİCİ  HABER  GAZETESİ  25.05.2026
BURÇ YORUMLARI
  • KOÇ
    Koç Burcu
  • BOĞA
    Boğa Burcu
  • İKİZLER
    İkizler Burcu
  • YENGEÇ
    Yengeç Burcu
  • ASLAN
    Aslan Burcu
  • BAŞAK
    Başak Burcu
  • TERAZİ
    Terazi Burcu
  • AKREP
    Akrep Burcu
  • YAY
    Yay Burcu
  • OĞLAK
    Oğlak Burcu
  • KOVA
    Kova Burcu
  • BALIK
    Balık Burcu
ANKET OYLAMA TÜMÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA