Köyümüzde elektrik yokken hoca minarenin şerefinde ezanı dönerek okurdu.
Kıbleye gelen minarenin kapısında “Allah-u Ekber” ile başlar.
Okuyarak ezanı yine aynı yerde “Lailahe illa’l-Allah” ile tamamlardı.
Cami içinde de mikrofon yokken bütün cemaate ulaşmak için sağa/sola dönerlerdi.
Şimdi mikrofonla olurken hoparlörler sesi bütün caminin her tarafına dağıtıyor.
Birkaç imama/müezzine sordum:
Niye dönüyorsunuz?
“Sünnet, Bilal-i Habeş-i böyle okuyordu” dediler.
İslam’da veya her hakikat/hidayete dair konuda işin iki kısmı vardır:
1.Cevher/Öz/Asıl/Mazruf
2.Araz/Kabuk/Teferruat/Zarf
Ezan/Kâmet’ten kasıt namaza davettir.
Bu çağrının helal dairede ve en kolay, israfa kaçmayan şekliyle tasarrufu insan aklı ve kalbine bırakılmıştır.
Hızla değişen ve dönüşen dünyada son zamanlarda biz kelamcıların en çok tekrar ettiği cümleler şunlar oldu:
“İslam’da makasıt sabit, vesail değişkendir. Akaid esasları anayasa, onların hayata tatbikine dair hükümler kanun/tüzük/yönetmeliktir. Akaid sabit ama vesailin sürekli “güncellenmesi” İslam’ın hayata dair önerilerinin tazeliği açısından önemlidir.”
İslam’ın Kuran ve Sahih hadislerle belirlenmiş akaidi İmam Hanefi’nin istihsan yaklaşımı ile “kumaş”, tıp diliyle ifade etmek gerekirse “kök hücre”, bilişim lisanıyla söylemek gerekirse “kod” olarak kabul edilmelidir.
İşin ehli öncelikle kendine sonra talep edene; İslam’ın makasıdı olan akaide dair “kumaş/kök hücre/kod” ları “kişiye özel” uyarlamalıdır.
Bu yaklaşım Mecelle’de şu cümle ile ifade edilmiştir:
"Ezmanın tagayyürü ile ahkâmın tagayyürü inkâr olunamaz (zamanın değişmesi ile hükümlerin değişmesi inkar olunamaz)"
Hazır giyimcilerin yaptığı gibi İslam’ı farazi yorumlarla düzenleyip askıya asıp; işin ehli olmayana “bak hepsi burada hazır, kendine uyanı giy” veya “Kuran/Sahih Sünnet ecza hanesinde her derde ilaç var, gir, bul, al, uygula, şifayı kap” demek evrensel bütün zaman ve mekânlara hitap eden İslam’ın yaklaşımı olamaz.
Can You Turn Right/Left While Reading the Adhan with a Microphone?
When there was no electricity in our village, the hodja would recite the call to prayer in honor of the minaret.
It begins with "Allah-u Akbar" at the door of the minaret facing the qibla.
He would read and complete the adhan with "Lailahe illa'l-Allah" in the same place.
When there was no microphone inside the mosque, they would turn left/right to reach the entire congregation.
Now, while it happens with the microphone, the speakers distribute the sound all over the mosque.
I asked a few imams/muezzins:
Why are you returning?
They said, "This is how the Sunnah read Bilal-i Habeş-i."
In Islam or every matter of truth/guidance, there are two parts to the work:
1.Ore/Essence/Original/Contained
2. Part/Shell/Details/Envelope
What is meant by Adhan/Kamet is an invitation to prayer.
It is left to the human mind and heart to dispose of this call in a halal and easiest way, without being wasteful.
In the rapidly changing and transforming world, the most repeated sentences by us theologians lately are:
“In Islam, the purpose is fixed and the means are variable. The principles of belief are the constitution, and the provisions regarding their application to life are laws/statutes/regulations. "The belief is fixed, but the constant "updating" of the means is important for the freshness of Islam's suggestions on life."
With Imam Hanafi's istihsan approach, which is the belief of Islam determined by the Quran and authentic hadiths, it should be considered as "fabric", in medical terms "stem cells", in informatics language, "code".
The competent person is responsible first for himself and then for those who demand it; The "fabric/stem cell/code" regarding the creed, which is the purpose of Islam, should be adapted "personally".
This approach is expressed in the following sentence in Mecelle:
"It cannot be denied that the rules change with the change of the prayer (the change of the rules with the change of time cannot be denied)"
Just like ready-made clothing manufacturers, they organize Islam with hypothetical interpretations and hang it on the hanger; Saying to those who are not competent, "Look, they are all ready here, wear what suits you" or "There is medicine for every problem in the Quran/Sahih Sunnah pharmacy, go in, find it, buy it, apply it, get the cure" cannot be the approach of Islam, which is universal and appeals to all times and places.