H.z. Âdem (a.s.) ile başlayan binlerce Peygamberle inşaatın devam ettirildiği “İslam Ümranı Binası” 7. Yüzyılda Hz. Peygamberimiz Hz. Muhammed (s.a.v.)’e 23 yılda indirilen 6236 ayetten oluşan Kur’an-ı Kerim ile tamamlandı. (Maide, 5/3)
7. yüzyılda mükemmeli içeren tohumlarının Mekke-Medine’de toprakla buluştuğu “İslam Ümranı” her açıdan dünyanın zirvesine 5 asır sonra 12. Yüzyılda yerleşti.
Müslümanlar doğu’da Semerkant, merkezde Konya, batıda Endülüs ve çevrelerinde olmak üzere; Kur’an-ı Kerim’in 6236 ayetini, el yazmalarına, taşlara, siyasete, hukuka, musikiye, ziraate, ticarete kısaca; hayatın bütün alanlarına dünyanın en iyisi olarak nakış nakış işlediler.
12. ve 13. Yüzyılda İslam Ümranı adına Müslümanlar günümüzde hala aşılamamış eserler koydular.
Bugün batı medeniyetin yarım ağızla da olsa bahsediliyorsa onlar bunu sadece ABD Washington Kongre Kütüphanesi’nde bulunan ve özellikle 12. Ve 13. Yüzyılda yazılmış el yazmalarının oluşturduğu 70 milyonluk koleksiyonlara borçlular.
70 milyon el yazması sadece batıdaki bir kütüphanede…
Londra, Paris, Roma, Viyana, Madrid v.s.
Vatikan’da ne kadar el yazması “İslam Eseri” olduğunu bilmiyoruz.
Buradan doğuya ve batıya şunu ifade etmeye çalışıyorum:
“Ey Doğu! Kendine gel, geçmişine ve birikimine ulaş ve sahip çık, üzerine devam et!
“Ey Batı! Gerçekleri itiraf et! Tabii ki senin de emeğin var. Ancak kaynaklarını inkâr ederek intihal (hırsızlık) yapma!”
Bir örnekle konuyu açıklayayım.
İslam Ümranı 12. Yüzyılda dünyada zirveyi gördüğünde İbn Tufeyl (1110-1185) Hay bin Yakzan’ı yazdı.
Hay bin Yakzan “İslam Ümranı” nın dünyaya 6236 ayetten oluşan Kur’an-ı Kerim ölçüleri çerçevesinde yazılmış “ideal insan önerisi” idi.
Hay için doğa ve eşya Allah’ın eseri, insanlara emanet olarak resmedilmişti. Hay adada (dünyada) doğal iktisat sistemini kurar. Her şeyin yaratılış amacına uygun, israf etmeden, devamlarını sağlayarak hatta artırarak tüketmektedir. Lüks için tüketimi sevmez, sadeliğe önem verir ve her işte temel amacı o işin en uygun, en kısa, en ucuz ve zahmetli yoldan gerçekleştirilmesidir. Adadaki bütün bitki ve canlılarla tam bir uyum, muhabbet ve yardımlaşma duygusu içindedir. Hay için hayat bir yardımlaşmadır, mücadele değil.
Batı İslam dünyasına karşı maddi eşitliğe ulaştığı 18. Yüzyılda yani 6 asır sonra Dainel Defoe (1660-1731)’nin 1719 yılında yazdığı Robinson Crusoe ile cevap verdi.
Aslında kitabı incelediğiniz zaman Hay bin Yakzan’dan ciddi oranda etkilediği ama hayati dokunuşlarda İslam Ümranı ilkelerinden ayrılarak günümüz batısına da renk veren farklı yaklaşımların olduğunu görebilirsiniz.
Örneğin, Hay’ın “hayat bir yardımlaşmadır” yaklaşımına Robinson “hayat bir mücadeledir” karşı tezini ortaya koymuştur.
Hay adada bitki ve hayvanlarla aynı yaratıcıya atfen eşit düzeyde bir ilişki ve iletişim geliştirirken; Robinson üsttenci ve patronaj bir ilişki ve iletişim ortaya koymuş hatta bitki ve hayvanların üzerine adadaki diğer insan Cuma içinde aynı üsttenci ve patronaj tavrını sürdürmüştür.
Eskiler “müsademe-i efkardan hakikat tevellüt eder=Fikirlerin çarpışmasından hakikat doğar” derler.
Buradan başta öğretmen/akademisyenler başta olmak üzere bütün fikir insanlarına çağrım şudur.
Hay bin Yakzan ve Robinson Crusoe kitaplarını esas alarak Doğu-Batı karşılaştırması yapın.
Tahtayı ikiye bölün Hay’ın ve Robinson’un özelliklerini doğunun 13 asırlık “İslam Ümranı” çalışmalarına, batının Roma, Helen ve son 3 asırlık birikimine atıflarla yazın.
Siz bu karşılaştırmayı etkili bir şekilde yapın:
“Güneş doğudan yükselir, batıdan da yansımaları olur” fikri öğrencilerde oluşacaktır.
Hayy ibn Yaqzan: The Ideal Human Model of Islamic Civilization
The "Edifice of Islamic Civilization"—construction of which began with Prophet Adam (pbuh) and continued through thousands of prophets—was brought to completion in the 7th century with the Holy Quran, comprising 6,236 verses revealed to our Prophet Muhammad (pbuh) over a span of 23 years. (Al-Ma'idah, 5:3)
The seeds of this "Islamic Civilization"—which embodied perfection and were first sown in the soil of Mecca and Medina during the 7th century—rose to the pinnacle of the world in every respect five centuries later, in the 12th century.
From Samarkand in the East and Konya at the center to Al-Andalus in the West and the surrounding regions, Muslims intricately wove the 6,236 verses of the Holy Quran into every facet of life—manuscripts, stone architecture, politics, law, music, agriculture, and trade—setting the global standard of excellence.
During the 12th and 13th centuries, Muslims produced works in the name of Islamic Civilization that remain unsurpassed to this day.
If Western civilization is spoken of today—even if only with half-hearted acknowledgment—it owes this status to the vast collections (totaling 70 million items) housed in the Library of Congress in Washington, D.C., which consist largely of manuscripts penned during the 12th and 13th centuries.
Seventy million manuscripts in just one Western library...
Not to mention London, Paris, Rome, Vienna, Madrid, and others.
We do not even know the extent of the "Islamic" manuscripts held within the Vatican.
We do not know exactly how many manuscript "Islamic works" are held in the Vatican.
From here, I wish to convey the following message to both East and West:
"O East! Come to your senses; reclaim your past and your accumulated heritage, and build upon them!
"O West! Acknowledge the truth! You certainly played a part, too. However, do not commit plagiarism (theft) by denying the sources!"
Let me illustrate this point with an example.
When Islamic civilization reached its global zenith in the 12th century, Ibn Tufail (1110–1185) wrote *Hayy ibn Yaqzan*.
*Hayy ibn Yaqzan* represented Islamic civilization’s "ideal human model," presented to the world within the framework of the Holy Quran—a text comprising 6,236 verses.
In the story, nature and the material world are depicted as God’s handiwork, entrusted to humanity. Hayy establishes a system of natural economics on the island (which symbolizes the world). He consumes resources in a manner consistent with their created purpose—avoiding waste while ensuring, and even enhancing, their sustainability. He dislikes consumption for the sake of luxury and values simplicity; in every endeavor, his primary goal is to achieve the task in the most appropriate, efficient, cost-effective, and least arduous manner. He lives in complete harmony, affection, and cooperation with all the plants and living creatures on the island. For Hayy, life is a matter of cooperation, not struggle.
In the 18th century—six centuries later—when the West finally achieved material parity with the Islamic world, it offered a response through Daniel Defoe’s (1660–1731) *Robinson Crusoe*, written in 1719.
Upon closer examination of the book, one can see that while it was significantly influenced by *Hayy ibn Yaqzan*, it diverges from the principles of Islamic civilization in crucial ways, adopting distinct approaches that have come to characterize the modern West.
For instance, Robinson counters Hayy’s philosophy that "life is mutual cooperation" with the thesis that "life is a struggle."
While Hayy cultivated a relationship and communication with the island’s plants and animals based on equality—acknowledging their shared Creator—Robinson adopted a condescending, patronizing attitude; he maintained this same superior stance not only toward the flora and fauna but also toward Friday, the other human being on the island.
The ancients used to say, "*Müsademe-i efkardan hakikat tevellüt eder*"—meaning, "Truth is born from the clash of ideas."
In light of this, I issue a call to all thinkers—especially teachers and academics:
Conduct a comparative study of East and West using the books *Hayy ibn Yaqzan* and *Robinson Crusoe* as your foundation.
Divide the board in two and list the characteristics of Hayy and Robinson, referencing the East’s thirteen centuries of "Islamic civilization" scholarship alongside the West’s Greco-Roman heritage and its accumulated knowledge from the last three centuries.
If you carry out this comparison effectively, students will come to grasp the idea that "the sun rises in the East, yet its reflections shine in the West."