Doğa’dan Allah’a…

Dr. Cemil Paslı

13-10-2025 08:59

Allah, kendine yolculuk için çabalayan insanı marifet vadisinde uçan iki kanatlı bir kuş gibi yaratmıştır.

Kuşun bir kanadı aklı, diğer kanadı kalbi temsil etmektedir.

İlk kanadı akıl vurmakta diğerini kalp ve “kurbiyet” yolculuğu bu kanat çırpışları çerçevesinde devam etmektedir.

Vadinin bilinmeyen bir mesafesinde ise; “akrebiyet” başlamakta ve kuşun sadece kanatlarını ayarlayıp süzülmesi yetmektedir.

“Kurbiyet” nerede biter, “akrebiyet” nerede başlar bilinmez, bu kişinin kendi çabasına (Isra, 17/13) göre değişir.

Bu ulvi yolculukta Kur’an’ı Kerim’in misyonu bize doğanın, tabiat kitab-ı kebirinin kullanım kılavuzluğuna müracaat etmektir.

Kula düşen ayetlerinin sürekli olarak yaptığı tekrarlarla gösterdiği üzere; onların işaret ettiği doğanın inceliklerine tecrübe/taakkul/tefekkür/tedebbür/tezekkürle eğilmektir.

Aklın her çabası sezgi ile ilham ile desteklenecektir.

Akılla çalınan kapılar sezgiye sonuna kadar açılacaktır.

Akılla çıkan merdivenlerden sonra; sezgi için asansör/burak gönderilecek miraç yolculuğu tamamlanacaktır.

Bu yol isteyen, çaba gösteren, azmeden, doğayla (Allah’ın her an yenilenen ayetleriyle (Rahman, 55/29) hem hal olan kişilere kıyamete kadar açık bırakılmıştır.

Ömrünü özellikle primatlar yoğunluklu “doğa gözlemciliği” ne adayan bir hanım bakın yaşadığı “aydınlanma” yı nasıl aktarıyor.

“O öğleden sonra, sanki görünmez bir el perdeyi aralamış ve ben de kısa bir süreliğine böyle bir pencereden bakmışım gibiydi. Bir anlık "uzaktan bakış"la zamansızlığı ve sessiz bir coşkuyu tanımış, ana akım bilimin yalnızca küçük bir parçası olduğu bir gerçeği hissetmiştim. Ve bu vahyin hayatımın geri kalanında benimle olacağını, eksik hatırlanacağını ama her zaman içimde kalacağını biliyordum. Hayat sert, acımasız veya umutsuz göründüğünde beslenebileceğim bir güç kaynağı.

Sürekli olarak hayvanlara ve doğaya yaklaşıyordum ve bunun sonucunda kendime daha da yaklaşıyor, etrafımda hissettiğim manevi güçle daha da uyum içinde oluyordum. Doğayla baş başa kalmanın sevincini deneyimleyenler için daha fazla söze gerek yok; deneyimlemeyenler içinse, hiçbir kelimem, aniden ve beklenmedik bir şekilde gelen güzellik ve sonsuzluğun o güçlü, neredeyse mistik bilgisini tarif edemez.” Jane Goodall (1936-2025)

Her gün güneş yeniden doğar ve Allah’ın tazelenmiş ayetleri bizi kuşatır.

Gözü görene, kulağı, duyana, aklı çalıştırana, gönlü yücelere açana…

“Gerçek şu ki; Allah katında yaratıkların en kötüsü  (tehlikelisi) aklını kullanmayan sağırlar ve dilsizlerdir.” Enfâl, 8/22.

Küfür doğanın bu güneş gibi parlak Allah’ı anlatan görüntüsüne perde çekmektir.

Gaflet, tabiatın bu muhteşem kokusuna burun kıvırmaktır.

İnkâr, bizi çepeçevre kuşatan ilahi musikiye kulak tıkamaktır.

Bir kar kristalini bile diğerine benzetmeyerek “tek ve bir olduğunu” bizim gözümüze sokan ilahi kudreti “görmezden gelen” ya da gördüğü halde üç günlük dünya için O’na kulluğun gereklerini yerine getirmeyen insanlar için aşk ile;

Yaşasın cehennem!

From nature to God…

God created the human being striving for a journey to Himself like a two-winged bird flying in the valley of knowledge.

One wing of the bird represents the mind, the other the heart.

The first wing beats the mind, the other the heart. The journey of "closeness" continues within the framework of these wingbeats.

At an unknown distance in the valley, "closeness" begins, and the bird simply needs to adjust its wings and glide.

Where "closeness" ends and "closeness" begins is unknown; this varies according to the individual's own efforts (Isra, 17:13).

The mission of the Holy Quran on this sublime journey is to consult the guidance of nature, the great book of nature.

As the servant's duty, as demonstrated by the constant repetition of its verses, is to attend to the subtleties of nature they point to through experience, understanding, contemplation, consideration, and consideration.

Every effort of the mind will be supported by intuition and inspiration.

The doors knocked with the mind will be opened wide to intuition.

After ascending the stairs with reason, the journey of ascension will be completed, with an elevator/burak sent for intuition.

This path is open until the Day of Judgment to those who are willing, who strive, who persevere, and who become one with nature (with God's ever-renewing verses (Rahman, 55:29)).

See how a woman who has dedicated her life to "nature observation," particularly focused on primates, describes the "enlightenment" she experienced.

"That afternoon, it was as if an invisible hand had parted the curtain, and for a brief moment, I had peered through such a window. In a momentary "distant view," I had experienced timelessness and a quiet ecstasy, and I had sensed a truth of which mainstream science is only a small part. And I knew this revelation would be with me for the rest of my life, imperfectly remembered but always within me. It is a source of strength I can draw upon when life seems harsh, cruel, or hopeless."

I was constantly drawing closer to animals and nature, and as a result, I was drawing closer to myself, more in tune with the spiritual power I felt around me. For those who have experienced the joy of being alone with nature, no more words are needed; for those who have not, no words can describe that powerful, almost mystical knowledge of beauty and infinity that comes suddenly and unexpectedly. Jane Goodall (1936-2025)

Every day the sun rises anew, and God's renewed verses surround us.

“Indeed, the most dangerous of creatures in the sight of God are the deaf and dumb who do not use their minds.” (Anfal, 8:22)

Unbelief is the act of veiling nature’s sun-bright image of God.

Unbelief is to draw a curtain to this sun-bright display of nature.

Heedlessness is to turn up one's nose at nature's magnificent fragrance.

Denial is to turn a deaf ear to the divine music that surrounds us.

For those who "ignore" the divine power that reveals to us its "unity and oneness" by not even comparing one snow crystal to another, or for those who see it but fail to fulfill the requirements of serving Him for three days in this world, with love:

Long live hell!

DİĞER YAZILARI İki Ayetle İman ve Salih Amel 01-01-1970 03:00 İçimizdeki Putlardan Ne Haber? 01-01-1970 03:00 Bir Eğitimciden Tavsiyeler 01-01-1970 03:00 Çiğne/Hazmet/Düşün/Kendini Yeniden Tasarla! 01-01-1970 03:00 Vasatlıktan Çıkış Nasıl Olur? 01-01-1970 03:00 İslam’ı Zirveye Taşıyan Âlimler 01-01-1970 03:00 Mikro Asrı Saadet'ten Makro Asrı Saadet’e 01-01-1970 03:00 Değişim/Eğitim Sabır İster 01-01-1970 03:00 Kabil ve Karga 01-01-1970 03:00 Hayırdan Şer, Şerden Hayır Çıkabilir! 01-01-1970 03:00 Cevher-Araz/Sünni-Şii 01-01-1970 03:00 Kalem, İnsanın Dünyada Bıraktığı En Uzun Ve Kalıcı Ayak İzidir 01-01-1970 03:00 Müzebzeb 01-01-1970 03:00 İhtiyarlar Cennete Giremez! 01-01-1970 03:00 Hz. Yusuf Kıssası ve Epstein Cemaati 01-01-1970 03:00 Altın Yumurtlayan Tavuğu Kesmek 01-01-1970 03:00 Deprem Fırsat mı, Tehdit mi? 01-01-1970 03:00 Yürüyün, Durmayın! Durursanız Sırat’tan Düşersiniz. 01-01-1970 03:00 Şehvet-i Kelam ve Kalem İçin Susturucu: Kabak 01-01-1970 03:00 “Kalite” Anlaşılmak İçin “Zaman ve Sabra” İhtiyaç Duyar 01-01-1970 03:00 Hangi Hazine Daha Değerli: Yeraltı mı, Yer Üstü mü? 01-01-1970 03:00 Yol Arkadaşlığında “Hızır Ölçüsü” 01-01-1970 03:00 “Canlı Yayında Konuşur Gibi” Konuşabilmek 01-01-1970 03:00 Meşruiyetin Olmazsa Olmaz 3’lüsü 01-01-1970 03:00 Dinle Neyden/Gönülden 01-01-1970 03:00 Mevlana, Hoca Efendi ve Diğerleri… 01-01-1970 03:00 Okyanus mu, Kuyu mu? 01-01-1970 03:00 Acı mı, Tatlı mı? 01-01-1970 03:00 Kötü Koku Kimden Geliyor? 01-01-1970 03:00 Evde Oturan Erken Ölür 01-01-1970 03:00 Acıya/Musibete Ağlamanın Etkisi 01-01-1970 03:00 Dinin Geleceği 01-01-1970 03:00 Kendi Ekseni (Egosu) Etrafında Dönmenin Usulü 01-01-1970 03:00 Hiçbir Başarının Bedeli “Şerefimiz” Olmamalı! 01-01-1970 03:00 Sapanlar ve Sapıtanların Ağır Vebali (Nahl, 16/25) 01-01-1970 03:00 En Büyük Engelimiz: Yazamamak 01-01-1970 03:00 Yeterli ve Dengeli Bir Eğitimle İki Kanatlı Çocuklar! 01-01-1970 03:00 Muayeneyi Reddeden Doktor 01-01-1970 03:00 Stresten Nasıl Kurtuluruz? 01-01-1970 03:00 Demokrasi Karanlıkta Ölür 01-01-1970 03:00 Yaşlanmaktan ve Yorgunluktan Hızlı Çıkış 01-01-1970 03:00 Önce İncir/Tin/Tatlı; Sonra Zeytin/Tuzlu (Tin/95/1) 01-01-1970 03:00 Ellerimizle Yaptığımız Altın Kafeslerimiz 01-01-1970 03:00 Yükseköğretim Nasıl “Yüksek” Olur? 01-01-1970 03:00 “Dünya’ya Önce Gelmek/Yaşlılık” Kazanım mıdır? 01-01-1970 03:00 Divriği’yi Görmeden Ölmeyin 01-01-1970 03:00 “Verilen emri” Yerine Getirmek 01-01-1970 03:00 Postmodern Dönemin Müslümanlara Sunduğu Fırsatlar 01-01-1970 03:00 “Babanın Gölgesi” İyi Bir şey mi? 01-01-1970 03:00 “Anadolu Mayası” Sütü Yoğurda Dönüştürmüştür 01-01-1970 03:00 Yurt Dışı Kurbanın Bedeli Ne Kadar Olmalıdır? 01-01-1970 03:00 Erteleme Hastalığı (Procrastination) 01-01-1970 03:00 Oğuz Türkü “İki Ateş” Altında 01-01-1970 03:00 Türkiye Aile Vakfı-TAV (Acil) 01-01-1970 03:00 Kısır Döngü 01-01-1970 03:00 Toprak Olmayı İstemek! 01-01-1970 03:00 Ya 3 T’li (Tespit-Tenkit-Teklif) Konuşun, Ya da Ebediyen Susun! 01-01-1970 03:00 Ölümden Kim/Niçin Korkar? 01-01-1970 03:00 Her Kitabın Anlaşılma Rehberi Tek Bir Kitaptır. 01-01-1970 03:00 Kime Konuşuyoruz/Yazıyoruz? 01-01-1970 03:00 Zaman ve Mekâna Bakışımız 01-01-1970 03:00 İyi Final/Yaşlılık İçin… 01-01-1970 03:00 Milli Birlik ve Beraberliğimizin 5 Kilometre Taşı 01-01-1970 03:00 Neyi Çekiyorsunuz? (Rezonans-Çekim Yasası) 01-01-1970 03:00 Şeytanı Ne Davet Eder? 01-01-1970 03:00 Şanlı Devrimi Duydunuz mu? 01-01-1970 03:00 Aile Yılında Kamu-STK Dengesi (Aile Vakfı Önerisi) 01-01-1970 03:00 Mikrofonla Ezan Okunurken Sağa/Sola Dönülür mü? 01-01-1970 03:00 Yıldız mı, Ay mı, Kara Delik misiniz? 01-01-1970 03:00 Felaketlerin İlk Adımı Suçlunun Masa İlan Edilmesiydi 01-01-1970 03:00 “Üzümün Sapı, Armudun Çöpü, Muzun Kabuğu” Yenir mi? 01-01-1970 03:00 Bizi Kim Daha İyi Yıkar? Su mu, Ateş mi? 01-01-1970 03:00 Kan Bağışı mı? Hacamat mı? 01-01-1970 03:00 Kavgaların Asıl Sebebi Nedir? 01-01-1970 03:00 “Ver Korkuyu” Değil; “Ver Coşkuyu” 01-01-1970 03:00 İman-Hikmet-Gayret-Tevekkül 01-01-1970 03:00 Zıtlıkların Ortasında Vasatı Bulmak 01-01-1970 03:00 Mecelle Pusulası (Altın Formül İçerir) 01-01-1970 03:00 Zahmetten Kaçarak Rahmete Ulaşılabilir mi? 01-01-1970 03:00 Hak Yok Vazife Var; Fert Yok Cemiyet Var. 01-01-1970 03:00 Polimat-Entelektüel 01-01-1970 03:00 Önce Donanım (Hardware) Sonra Yazılım (Software) 01-01-1970 03:00 İbretlik Bir Ölümden Ders Çıkarabilmek (Fetö Gerçeği) 01-01-1970 03:00 Yaşlanma “Süreç Odaklı” Bir Gelişmedir ve Anne Karnından Başlar. 01-01-1970 03:00 Üçü Birleyebilir miyiz? (Türkçülük/İslamcılık/Batıcılık) 01-01-1970 03:00 Beyin-Beyincik-Vicdan=Yasama-Yürütme-Yargı 01-01-1970 03:00 Geçmek mi, Kalmak mı? 01-01-1970 03:00 Metafor (Mesnevi/Kabak Metaforu) 01-01-1970 03:00 İnanç/Düşünce/Ahlak 01-01-1970 03:00 İddialar ve Hırslarımızın Kuşattığı Hayatlarımız 01-01-1970 03:00 Kitap ve Silah Dengesi 01-01-1970 03:00 İsra 36. Ayete Dikkat 01-01-1970 03:00 Göz Bebeğimiz Olan Dostlarımız 01-01-1970 03:00 Öncelikli Kaygılarımız 01-01-1970 03:00 Sevgi-Acı-Hz. İnsan 01-01-1970 03:00 İniş-Çıkış-Konfor 01-01-1970 03:00 Gençliğin Gündemindeki Konulara Dair: Soru/Cevap 01-01-1970 03:00 Süleymanlar Ayakta Ölür. 01-01-1970 03:00 Süleymanlar Ayakta Ölür. 01-01-1970 03:00 Evlilik Yaşı İçin 5 N 1 K 01-01-1970 03:00 İnsan Hayata Nereden Başlamalı? 01-01-1970 03:00 İnsan Neden Alzheimer ve Demans Olur? 01-01-1970 03:00 Sevinince Toprağa, Üzülünce Gökyüzüne Bak! 01-01-1970 03:00 Bir Hikâyeniz Var mı? 01-01-1970 03:00 “En Büyük Sürpriz” Bizi Bekliyor Olabilir mi? 01-01-1970 03:00 Meslek Lisesi mi, Fen/Anadolu Lisesi mi? (Müfredat İçin) 01-01-1970 03:00 Anaokulu mu, Üniversite mi? (Müfredat İçin) 01-01-1970 03:00 Hardal Tanesi 01-01-1970 03:00 Özeleştiri mi/Savunma mı? 01-01-1970 03:00 Siyasette Adalet mi Fayda mı? 01-01-1970 03:00 Yapamadığımız Şeyi Allah’tan İstemek 01-01-1970 03:00 Buen Vivir 01-01-1970 03:00 Başrol de mi Oynuyorsunuz, Yoksa Figüran mısınız? 01-01-1970 03:00 Saygı Duymam Gereken Bu(!) mu? 01-01-1970 03:00 Dünya ve Ahirette Uyuyabilmek ve Uyanabilmek 01-01-1970 03:00 Omurga 01-01-1970 03:00 Aile Neden İlk Düşmandır? 01-01-1970 03:00 Anne/Baba/ÖğretmenAcı Bir Tebessüm 01-01-1970 03:00 Derdinin Devası Sen’sin. 01-01-1970 03:00 Eşyanın Ruhu 01-01-1970 03:00 Alçak Gönüllü 01-01-1970 03:00 Neden Uzakları Yakın, Yakınları Uzak Ettik? 01-01-1970 03:00 En Büyük Fesat Nedir? 01-01-1970 03:00 İkindi Namazı ve Benî Kurayza Yahudileri 01-01-1970 03:00 Kütük Çok Sahibi Yok 01-01-1970 03:00 Fix/Takıntı 01-01-1970 03:00 Siyaset ve Tefekkür 01-01-1970 03:00 Haddini bil, mutlu ol! 01-01-1970 03:00 Korona Döneminin Dijital Çocukları 01-01-1970 03:00 Sessizliğin Gücü (Meryem, 19/10) 01-01-1970 03:00 Çocuğa Sevgi, Gence Güven ve Yaşlıya Saygı 01-01-1970 03:00 M. Şerefeddin Yaltkaya, İslam Mecmuası ve Yeni Türkiye 01-01-1970 03:00 Atları Hazırlayın 01-01-1970 03:00 Pozitiflik, Saf Pozitiflik midir? 01-01-1970 03:00 Gülümseme ve Huzur 01-01-1970 03:00 Kabz ve Bast 01-01-1970 03:00 Duruşu Desteklenmeyen Çocuk Bağımlı Olur. (Montessori Eğitimi) 01-01-1970 03:00 Bağınız Her Daim Açık mı? 01-01-1970 03:00 Nişanlınız Nasıl Güzel Olur? 01-01-1970 03:00 Toprağımız Bol Olacak mı? 01-01-1970 03:00 Helalleşme/Sıfırlama(!?) Mümkün mü? 01-01-1970 03:00 Yalanın Negatif ve Pozitifi 01-01-1970 03:00 Ne Yığdırın, Ne De Bağırtın. 01-01-1970 03:00 Kadife Yumruk (Gerçeğin Gücü) 01-01-1970 03:00 Artırılmış Sanal Hayatın Kurbanları 01-01-1970 03:00 Şeytan Nerede? 01-01-1970 03:00 Peygamber Kıssaları ve Çocuk Eğitimi 01-01-1970 03:00 Çok Zayıflamışsın! 01-01-1970 03:00 Neredesin Hızır? 01-01-1970 03:00 Nakıs/Noksanlık/İmtihan 01-01-1970 03:00 Bağımlılık Nasıl Gelişir? 01-01-1970 03:00 “5” “95”den Büyüktür. (Çocuk Eğitimi) 01-01-1970 03:00 Aile Mahremiyeti ve Nükleer Enerji 01-01-1970 03:00 Talip Olduklarımıza Dikkat! 01-01-1970 03:00 Liderlere “Hüsn-i Hâtime” İçin 5 Tavsiye 01-01-1970 03:00 Seferoğulları, Tellioğulları ve Yeşil Vadi 01-01-1970 03:00 Ubasute 01-01-1970 03:00 İşiniz Zor mu? 01-01-1970 03:00 Hayatın Ritmi 01-01-1970 03:00 Yörünge/Omurga ve Meteor Taşı 01-01-1970 03:00 Niyet-Düşünce-Söylem-Eylem-Amel-Ahlak 01-01-1970 03:00 Her Zaman, Her Şeye Rağmen Kazanmak mı? 01-01-1970 03:00 Faraziye Hayatlar, Şimdi ve Burası 01-01-1970 03:00 Kifayetsiz Muhterisler, Dış Güçler ve Türkiye Yüzyılı 01-01-1970 03:00 Sofradaki Çatal (Vasat-Orta Yol) 01-01-1970 03:00 Hayat; Geriye Doğru …, İleriye Doğru… 01-01-1970 03:00 Ve Yer, Ağırlıklarını (Madenleri, Ölüleri) Dışarı Çıkardığı Zaman 01-01-1970 03:00 Sabır; Boyun Eğmek Değil Mücadele Etmektir. 01-01-1970 03:00 Deprem-Kenetlenme-Kader-Tedbir 01-01-1970 03:00 Köy/Şehir Gerilimi ve Başıboş Köpekler Sorunu 01-01-1970 03:00 Akupunktur-İğnelenme-Eleştiri 01-01-1970 03:00 Üç Farklı Rüzgârın Anaforundaki Ülke’m 01-01-1970 03:00 Mehmet’leri “Fatih” Yapmak İçin… 01-01-1970 03:00 Mevlana, Konevi ve Urmevi’yi Anlamak İçin… 01-01-1970 03:00 Kadın ve Erkek “Eş” Değerdir. 01-01-1970 03:00 “Sema” Bize Ne Anlatır? 01-01-1970 03:00 Kötülük Genini Çıkarabilir miyiz? 01-01-1970 03:00 Kimin Uydusuyuz? 01-01-1970 03:00 Sağlıklı Birey-Mutlu Aile-Huzurlu Toplum 01-01-1970 03:00 Hak ve Hakikat 01-01-1970 03:00 Acı Bir Tebessümle Kayan Yıldızlar 01-01-1970 03:00 Aile ve Gençlik Çalıştayı 01-01-1970 03:00 Öldüren Tamam da Ölen Nasıl Cehennemlik Olur? 01-01-1970 03:00 3O+2D+1Y+BK+ARSP=Gelişim 01-01-1970 03:00 Toprak/Ateş/Su 01-01-1970 03:00 Görünme Şehvetinin Tükettiği Hayatlar 01-01-1970 03:00 Kur’an Tilaveti Nedir, Ne Değildir? 01-01-1970 03:00 Dünya Bizim Neyimiz Olur? 01-01-1970 03:00 Tesettür; Önce Erkeklerin Göz Kapaklarına 01-01-1970 03:00 Boşluk: Şeytan 01-01-1970 03:00 İnsan-Cemaat-Cemiyet 01-01-1970 03:00 Ukde: Oral Fiksasyon 01-01-1970 03:00 Gıll=İmtihan 01-01-1970 03:00 İslam, Değişim ve Dayanışma Oyunları 01-01-1970 03:00 En Ulvi Kaçış Yöntemleri 01-01-1970 03:00 Deha Nedir? 01-01-1970 03:00