Cevher-Araz/Sünni-Şii

Dr. Cemil Paslı

23-03-2026 09:12

Eşya temelde ikiye ayrılır:

Cevher Araz

Cevherler özü itibari ile değerlidirler, özgündürler, uniqtirler, benzerleri yoktur.

En önemlisi cevherler önüne veya arkasına sıfat, zarf v.b. ek almazlar, onlara ihtiyaç duymazlar.

Çünkü değerlerini kendi özlerinden alırlar dışarıdan bir takviyeye ihtiyaçları yoktur.

Cevher konusunda en başta gelen tabii ki Allah Teâla’dır.

Ondan sonra Allah’ın yeryüzünde halife olarak yarattığı Hz. İnsan gelir.

İnsan ahsen-i takvimde şerefi’l-mahlukat olarak yaratıldığı için özü itibariyle değerlidir.

Bu sebeple Allah gibi insan da önüne ve arkasına sıfat ve zarf gibi eklere ihtiyaç duymaz.

İyi insan, kötü insan sıfatlarını her gün duyuyoruz, okuyoruz diyenleriniz olabilir.

Aslında; işin gerçeğinde bunlar doğru kullanımlar değildir.

İnsan cevheri, özü, fıtratı, yaratılış hikmeti itibariyle iyidir; kötü olan insan gibi görünse de aslında insan değildir.

O cevheri israf ettiği için hayvandan daha aşağı/bel hüm adall (A’raf, 7/179) bir varlıktır.

Cengiz Aytmatov bu gerçeğe yüksek perde edebiyatla dikkat çeker.

“Zor olan her gün insan kalmaktır.”

Diğer bir cevherimiz de İslam’dır.

İslam’da önüne arkasına ek almaz.

Ilımlı İslam, radikal İslam, vasat İslam olmaz.

Cevherler cüzlere bölünmez.

Müslüman cevherdir ve önüne arkasına asla ek almaz.

İslam’da, Müslüman da sünni, şii, vehhabi, ılımlı, radikal, demokrat, laik v.b. sıfatlarla bir araya getirilemez.

İslam tektir.

İslam’a gönül veren herkes sade, net Müslüman’dır.

İlkeleri Kuran-ı Kerim ve Sahih Sünnet ile belirlenmiştir.

Bu cevheri kimse kendi hevesleri doğrultusunda önüne arkasına ilaveler getirerek gölgeleyemez, sınırlayamaz, daraltamaz.

İslam cevher olduğundan ve kendini bizzat temsil ettiğinden; onu temsil ettikleri iddiasında olan “din insanları” sınıfını da kabul etmez. (Hadid 57/27)

Cevher olan her insan cevher olan dini İslam’ı sadece en temel cevher olan Allah’a has kılarak yaşamak zorundadır.

Bu konuda “aracı” kullanmak şirktir.

“Yalnız sana kulluk eder, yalnız senden isteriz” (Fatiha, 1/5) ayeti açıktır.

Ramazan ayında Kur’an vasıtasıyla yöneldiğimiz Allah ile yakınlık ve samimiyetimize şevval ve diğer aylarda da devam edelim, olur mu?

Jewel-Araz/Sunni-Shia

Things are fundamentally divided into two categories:

1. Substance

2. Accident

Substances are inherently valuable, unique, and have no equals.

The most important substances do not require adjectives, adverbs, etc., before or after them.

Because they derive their value from their own essence and do not need external reinforcement.

The foremost in terms of substance is, of course, Allah Almighty.

After Him comes the human being, whom Allah created as His vicegerent on earth.

Since man was created in the best form and as the most honorable of creatures, he is inherently valuable.

For this reason, like Allah, man does not need adjectives or adverbs before or after him.

Some of you may say that we hear and read about good people and bad people every day.

In reality, these are not accurate terms.

Human beings are good by nature, essence, disposition, and the wisdom of creation; those who appear bad are not actually human.

Because they squander that essence, they are lower than animals (al-A'raf, 7/179).

Chingiz Aitmatov draws attention to this truth with high-pitched literature. "The difficult thing is to remain human every day."

Another of our essences is Islam.

Islam does not take prefixes or suffixes.

There is no moderate Islam, radical Islam, or mediocre Islam.

Essences are not divided into parts.

A Muslim is an essence and never takes prefixes or suffixes.

In Islam, a Muslim is Sunni, Shia, Wahhabi, moderate, radical, democratic, secular, etc. It cannot be combined with adjectives.

Islam is one.

Everyone who embraces Islam is a simple, clear Muslim.

Its principles are determined by the Holy Quran and the authentic Sunnah.

No one can overshadow, limit, or narrow this essence by adding to it according to their own desires.

Since Islam is an essence and represents itself directly, it does not accept the class of "religious figures" who claim to represent it. (Hadid 57/27)

Every human being, who is an essence, must live Islam, which is also an essence, solely for Allah, the most fundamental essence.

Using an "intermediary" in this matter is polytheism. The verse "We worship only You and we ask only from You" (Fatiha, 1/5) is clear.

Let us continue the closeness and intimacy with Allah, to whom we turned through the Quran in Ramadan, in Shawwal and other months as well, shall we?

 

 

DİĞER YAZILARI Çiğne/Hazmet/Düşün/Kendini Yeniden Tasarla! 01-01-1970 03:00 Vasatlıktan Çıkış Nasıl Olur? 01-01-1970 03:00 İslam’ı Zirveye Taşıyan Âlimler 01-01-1970 03:00 Mikro Asrı Saadet'ten Makro Asrı Saadet’e 01-01-1970 03:00 Değişim/Eğitim Sabır İster 01-01-1970 03:00 Kabil ve Karga 01-01-1970 03:00 Hayırdan Şer, Şerden Hayır Çıkabilir! 01-01-1970 03:00 Kalem, İnsanın Dünyada Bıraktığı En Uzun Ve Kalıcı Ayak İzidir 01-01-1970 03:00 Müzebzeb 01-01-1970 03:00 İhtiyarlar Cennete Giremez! 01-01-1970 03:00 Hz. Yusuf Kıssası ve Epstein Cemaati 01-01-1970 03:00 Altın Yumurtlayan Tavuğu Kesmek 01-01-1970 03:00 Deprem Fırsat mı, Tehdit mi? 01-01-1970 03:00 Yürüyün, Durmayın! Durursanız Sırat’tan Düşersiniz. 01-01-1970 03:00 Şehvet-i Kelam ve Kalem İçin Susturucu: Kabak 01-01-1970 03:00 “Kalite” Anlaşılmak İçin “Zaman ve Sabra” İhtiyaç Duyar 01-01-1970 03:00 Hangi Hazine Daha Değerli: Yeraltı mı, Yer Üstü mü? 01-01-1970 03:00 Yol Arkadaşlığında “Hızır Ölçüsü” 01-01-1970 03:00 “Canlı Yayında Konuşur Gibi” Konuşabilmek 01-01-1970 03:00 Meşruiyetin Olmazsa Olmaz 3’lüsü 01-01-1970 03:00 Dinle Neyden/Gönülden 01-01-1970 03:00 Mevlana, Hoca Efendi ve Diğerleri… 01-01-1970 03:00 Okyanus mu, Kuyu mu? 01-01-1970 03:00 Acı mı, Tatlı mı? 01-01-1970 03:00 Kötü Koku Kimden Geliyor? 01-01-1970 03:00 Evde Oturan Erken Ölür 01-01-1970 03:00 Acıya/Musibete Ağlamanın Etkisi 01-01-1970 03:00 Dinin Geleceği 01-01-1970 03:00 Kendi Ekseni (Egosu) Etrafında Dönmenin Usulü 01-01-1970 03:00 Doğa’dan Allah’a… 01-01-1970 03:00 Hiçbir Başarının Bedeli “Şerefimiz” Olmamalı! 01-01-1970 03:00 Sapanlar ve Sapıtanların Ağır Vebali (Nahl, 16/25) 01-01-1970 03:00 En Büyük Engelimiz: Yazamamak 01-01-1970 03:00 Yeterli ve Dengeli Bir Eğitimle İki Kanatlı Çocuklar! 01-01-1970 03:00 Muayeneyi Reddeden Doktor 01-01-1970 03:00 Stresten Nasıl Kurtuluruz? 01-01-1970 03:00 Demokrasi Karanlıkta Ölür 01-01-1970 03:00 Yaşlanmaktan ve Yorgunluktan Hızlı Çıkış 01-01-1970 03:00 Önce İncir/Tin/Tatlı; Sonra Zeytin/Tuzlu (Tin/95/1) 01-01-1970 03:00 Ellerimizle Yaptığımız Altın Kafeslerimiz 01-01-1970 03:00 Yükseköğretim Nasıl “Yüksek” Olur? 01-01-1970 03:00 “Dünya’ya Önce Gelmek/Yaşlılık” Kazanım mıdır? 01-01-1970 03:00 Divriği’yi Görmeden Ölmeyin 01-01-1970 03:00 “Verilen emri” Yerine Getirmek 01-01-1970 03:00 Postmodern Dönemin Müslümanlara Sunduğu Fırsatlar 01-01-1970 03:00 “Babanın Gölgesi” İyi Bir şey mi? 01-01-1970 03:00 “Anadolu Mayası” Sütü Yoğurda Dönüştürmüştür 01-01-1970 03:00 Yurt Dışı Kurbanın Bedeli Ne Kadar Olmalıdır? 01-01-1970 03:00 Erteleme Hastalığı (Procrastination) 01-01-1970 03:00 Oğuz Türkü “İki Ateş” Altında 01-01-1970 03:00 Türkiye Aile Vakfı-TAV (Acil) 01-01-1970 03:00 Kısır Döngü 01-01-1970 03:00 Toprak Olmayı İstemek! 01-01-1970 03:00 Ya 3 T’li (Tespit-Tenkit-Teklif) Konuşun, Ya da Ebediyen Susun! 01-01-1970 03:00 Ölümden Kim/Niçin Korkar? 01-01-1970 03:00 Her Kitabın Anlaşılma Rehberi Tek Bir Kitaptır. 01-01-1970 03:00 Kime Konuşuyoruz/Yazıyoruz? 01-01-1970 03:00 Zaman ve Mekâna Bakışımız 01-01-1970 03:00 İyi Final/Yaşlılık İçin… 01-01-1970 03:00 Milli Birlik ve Beraberliğimizin 5 Kilometre Taşı 01-01-1970 03:00 Neyi Çekiyorsunuz? (Rezonans-Çekim Yasası) 01-01-1970 03:00 Şeytanı Ne Davet Eder? 01-01-1970 03:00 Şanlı Devrimi Duydunuz mu? 01-01-1970 03:00 Aile Yılında Kamu-STK Dengesi (Aile Vakfı Önerisi) 01-01-1970 03:00 Mikrofonla Ezan Okunurken Sağa/Sola Dönülür mü? 01-01-1970 03:00 Yıldız mı, Ay mı, Kara Delik misiniz? 01-01-1970 03:00 Felaketlerin İlk Adımı Suçlunun Masa İlan Edilmesiydi 01-01-1970 03:00 “Üzümün Sapı, Armudun Çöpü, Muzun Kabuğu” Yenir mi? 01-01-1970 03:00 Bizi Kim Daha İyi Yıkar? Su mu, Ateş mi? 01-01-1970 03:00 Kan Bağışı mı? Hacamat mı? 01-01-1970 03:00 Kavgaların Asıl Sebebi Nedir? 01-01-1970 03:00 “Ver Korkuyu” Değil; “Ver Coşkuyu” 01-01-1970 03:00 İman-Hikmet-Gayret-Tevekkül 01-01-1970 03:00 Zıtlıkların Ortasında Vasatı Bulmak 01-01-1970 03:00 Mecelle Pusulası (Altın Formül İçerir) 01-01-1970 03:00 Zahmetten Kaçarak Rahmete Ulaşılabilir mi? 01-01-1970 03:00 Hak Yok Vazife Var; Fert Yok Cemiyet Var. 01-01-1970 03:00 Polimat-Entelektüel 01-01-1970 03:00 Önce Donanım (Hardware) Sonra Yazılım (Software) 01-01-1970 03:00 İbretlik Bir Ölümden Ders Çıkarabilmek (Fetö Gerçeği) 01-01-1970 03:00 Yaşlanma “Süreç Odaklı” Bir Gelişmedir ve Anne Karnından Başlar. 01-01-1970 03:00 Üçü Birleyebilir miyiz? (Türkçülük/İslamcılık/Batıcılık) 01-01-1970 03:00 Beyin-Beyincik-Vicdan=Yasama-Yürütme-Yargı 01-01-1970 03:00 Geçmek mi, Kalmak mı? 01-01-1970 03:00 Metafor (Mesnevi/Kabak Metaforu) 01-01-1970 03:00 İnanç/Düşünce/Ahlak 01-01-1970 03:00 İddialar ve Hırslarımızın Kuşattığı Hayatlarımız 01-01-1970 03:00 Kitap ve Silah Dengesi 01-01-1970 03:00 İsra 36. Ayete Dikkat 01-01-1970 03:00 Göz Bebeğimiz Olan Dostlarımız 01-01-1970 03:00 Öncelikli Kaygılarımız 01-01-1970 03:00 Sevgi-Acı-Hz. İnsan 01-01-1970 03:00 İniş-Çıkış-Konfor 01-01-1970 03:00 Gençliğin Gündemindeki Konulara Dair: Soru/Cevap 01-01-1970 03:00 Süleymanlar Ayakta Ölür. 01-01-1970 03:00 Süleymanlar Ayakta Ölür. 01-01-1970 03:00 Evlilik Yaşı İçin 5 N 1 K 01-01-1970 03:00 İnsan Hayata Nereden Başlamalı? 01-01-1970 03:00 İnsan Neden Alzheimer ve Demans Olur? 01-01-1970 03:00 Sevinince Toprağa, Üzülünce Gökyüzüne Bak! 01-01-1970 03:00 Bir Hikâyeniz Var mı? 01-01-1970 03:00 “En Büyük Sürpriz” Bizi Bekliyor Olabilir mi? 01-01-1970 03:00 Meslek Lisesi mi, Fen/Anadolu Lisesi mi? (Müfredat İçin) 01-01-1970 03:00 Anaokulu mu, Üniversite mi? (Müfredat İçin) 01-01-1970 03:00 Hardal Tanesi 01-01-1970 03:00 Özeleştiri mi/Savunma mı? 01-01-1970 03:00 Siyasette Adalet mi Fayda mı? 01-01-1970 03:00 Yapamadığımız Şeyi Allah’tan İstemek 01-01-1970 03:00 Buen Vivir 01-01-1970 03:00 Başrol de mi Oynuyorsunuz, Yoksa Figüran mısınız? 01-01-1970 03:00 Saygı Duymam Gereken Bu(!) mu? 01-01-1970 03:00 Dünya ve Ahirette Uyuyabilmek ve Uyanabilmek 01-01-1970 03:00 Omurga 01-01-1970 03:00 Aile Neden İlk Düşmandır? 01-01-1970 03:00 Anne/Baba/ÖğretmenAcı Bir Tebessüm 01-01-1970 03:00 Derdinin Devası Sen’sin. 01-01-1970 03:00 Eşyanın Ruhu 01-01-1970 03:00 Alçak Gönüllü 01-01-1970 03:00 Neden Uzakları Yakın, Yakınları Uzak Ettik? 01-01-1970 03:00 En Büyük Fesat Nedir? 01-01-1970 03:00 İkindi Namazı ve Benî Kurayza Yahudileri 01-01-1970 03:00 Kütük Çok Sahibi Yok 01-01-1970 03:00 Fix/Takıntı 01-01-1970 03:00 Siyaset ve Tefekkür 01-01-1970 03:00 Haddini bil, mutlu ol! 01-01-1970 03:00 Korona Döneminin Dijital Çocukları 01-01-1970 03:00 Sessizliğin Gücü (Meryem, 19/10) 01-01-1970 03:00 Çocuğa Sevgi, Gence Güven ve Yaşlıya Saygı 01-01-1970 03:00 M. Şerefeddin Yaltkaya, İslam Mecmuası ve Yeni Türkiye 01-01-1970 03:00 Atları Hazırlayın 01-01-1970 03:00 Pozitiflik, Saf Pozitiflik midir? 01-01-1970 03:00 Gülümseme ve Huzur 01-01-1970 03:00 Kabz ve Bast 01-01-1970 03:00 Duruşu Desteklenmeyen Çocuk Bağımlı Olur. (Montessori Eğitimi) 01-01-1970 03:00 Bağınız Her Daim Açık mı? 01-01-1970 03:00 Nişanlınız Nasıl Güzel Olur? 01-01-1970 03:00 Toprağımız Bol Olacak mı? 01-01-1970 03:00 Helalleşme/Sıfırlama(!?) Mümkün mü? 01-01-1970 03:00 Yalanın Negatif ve Pozitifi 01-01-1970 03:00 Ne Yığdırın, Ne De Bağırtın. 01-01-1970 03:00 Kadife Yumruk (Gerçeğin Gücü) 01-01-1970 03:00 Artırılmış Sanal Hayatın Kurbanları 01-01-1970 03:00 Şeytan Nerede? 01-01-1970 03:00 Peygamber Kıssaları ve Çocuk Eğitimi 01-01-1970 03:00 Çok Zayıflamışsın! 01-01-1970 03:00 Neredesin Hızır? 01-01-1970 03:00 Nakıs/Noksanlık/İmtihan 01-01-1970 03:00 Bağımlılık Nasıl Gelişir? 01-01-1970 03:00 “5” “95”den Büyüktür. (Çocuk Eğitimi) 01-01-1970 03:00 Aile Mahremiyeti ve Nükleer Enerji 01-01-1970 03:00 Talip Olduklarımıza Dikkat! 01-01-1970 03:00 Liderlere “Hüsn-i Hâtime” İçin 5 Tavsiye 01-01-1970 03:00 Seferoğulları, Tellioğulları ve Yeşil Vadi 01-01-1970 03:00 Ubasute 01-01-1970 03:00 İşiniz Zor mu? 01-01-1970 03:00 Hayatın Ritmi 01-01-1970 03:00 Yörünge/Omurga ve Meteor Taşı 01-01-1970 03:00 Niyet-Düşünce-Söylem-Eylem-Amel-Ahlak 01-01-1970 03:00 Her Zaman, Her Şeye Rağmen Kazanmak mı? 01-01-1970 03:00 Faraziye Hayatlar, Şimdi ve Burası 01-01-1970 03:00 Kifayetsiz Muhterisler, Dış Güçler ve Türkiye Yüzyılı 01-01-1970 03:00 Sofradaki Çatal (Vasat-Orta Yol) 01-01-1970 03:00 Hayat; Geriye Doğru …, İleriye Doğru… 01-01-1970 03:00 Ve Yer, Ağırlıklarını (Madenleri, Ölüleri) Dışarı Çıkardığı Zaman 01-01-1970 03:00 Sabır; Boyun Eğmek Değil Mücadele Etmektir. 01-01-1970 03:00 Deprem-Kenetlenme-Kader-Tedbir 01-01-1970 03:00 Köy/Şehir Gerilimi ve Başıboş Köpekler Sorunu 01-01-1970 03:00 Akupunktur-İğnelenme-Eleştiri 01-01-1970 03:00 Üç Farklı Rüzgârın Anaforundaki Ülke’m 01-01-1970 03:00 Mehmet’leri “Fatih” Yapmak İçin… 01-01-1970 03:00 Mevlana, Konevi ve Urmevi’yi Anlamak İçin… 01-01-1970 03:00 Kadın ve Erkek “Eş” Değerdir. 01-01-1970 03:00 “Sema” Bize Ne Anlatır? 01-01-1970 03:00 Kötülük Genini Çıkarabilir miyiz? 01-01-1970 03:00 Kimin Uydusuyuz? 01-01-1970 03:00 Sağlıklı Birey-Mutlu Aile-Huzurlu Toplum 01-01-1970 03:00 Hak ve Hakikat 01-01-1970 03:00 Acı Bir Tebessümle Kayan Yıldızlar 01-01-1970 03:00 Aile ve Gençlik Çalıştayı 01-01-1970 03:00 Öldüren Tamam da Ölen Nasıl Cehennemlik Olur? 01-01-1970 03:00 3O+2D+1Y+BK+ARSP=Gelişim 01-01-1970 03:00 Toprak/Ateş/Su 01-01-1970 03:00 Görünme Şehvetinin Tükettiği Hayatlar 01-01-1970 03:00 Kur’an Tilaveti Nedir, Ne Değildir? 01-01-1970 03:00 Dünya Bizim Neyimiz Olur? 01-01-1970 03:00 Tesettür; Önce Erkeklerin Göz Kapaklarına 01-01-1970 03:00 Boşluk: Şeytan 01-01-1970 03:00 İnsan-Cemaat-Cemiyet 01-01-1970 03:00 Ukde: Oral Fiksasyon 01-01-1970 03:00 Gıll=İmtihan 01-01-1970 03:00 İslam, Değişim ve Dayanışma Oyunları 01-01-1970 03:00 En Ulvi Kaçış Yöntemleri 01-01-1970 03:00 Deha Nedir? 01-01-1970 03:00