"Sahip olmak” mı, "Olmak” mı?

Dr. Cemil Paslı

21-09-2026 11:18

Erich From, “insan "sahip olma" yı değil; "olma" yı öncelemeli” der.

İnsanın şu kısa dünya serüveninde en temel ikilemi/dilemması budur:

“Sahip Olmak ya da Olmak".

“Olmak” ruha, “sahip olmak” bedene öncelik vermek demektir.

Tabii ki ruhun bineği bedenin ihtiyaçları da önemlidir.

Ancak ruh ve beden dengesi çok iyi kurulmalıdır.

İnsanın imtihan için cennetten indirildiği şu fani dünyadaki yolculuğunu, “sahip olmak” veya “olmak” açısından ele aldığımızda buğdaya benzetirim.

Cennetten anne karnında oluşan cenine üflendiğinde toprak altına düşen bir buğday tanesi gibidir.

Doğduğunda bebek topraktan başını yeni çıkarmış bir buğday filizini andırır.

Anne sütü ve diğer gıdalarla çocukluğa oradan gençliğe adım atan beşer olgunlaşmasını tamamlamış başaklı, upuzun ekindir artık.

Ve yaşlılık…

Buğday sararmış artık hasat mevsimidir.

Buğdayın una dönüşmesi ile kalite değeri ortaya çıkarken insanın öğütülmesi işi ahirete bırakılmıştır.

Dikkat çekmek istediğim nokta buğday önce “sahip olur” sonra “sahip olduklarından” vazgeçerek olgunlaşır.

İnsan tabii ki “sahip olma” duygusunu tatmin edecektir.

Sahip olmadan olamaz insan.

Burada önemli olan dozdur.

“Dünyada her şey zehirdir. Önemli olan dozdur” der Paracelsus.

Dünyada, yeme, içme, giyme ve bedene ait bütün hareketlerimiz bizi hızla ölüme doğru götüren yolun taşlarını oluşturur.

Önemli olan bu bedene ait “sahip olma” ların, ruhumuzun öncelenmesi ile “olma” hedeflerimize hizmet etmesidir.

Tüketirken tükenmeden, dozunda tüketerek olgunlaşmak için dünyada “yiyiniz, içiniz israf etmeyiniz” (A’rafi 7/31) ayetinin emrine ağzımızdan çıkan her kelimede, boğazımızdan geçen her lokmada, attığımız her adımda dikkat etmemiz gerekiyor.

Modernizmin insanı tüketim canavarında dönüştürmek için bütün teknoloji ve bilgiyi seferber ettiği günümüzde bilinçli bir insanın belki de en çok okuması gereken sure Tekasür (Çoğaltma)’dür.

Muhammed Esad’in Müslüman olmasına vesile olan bu surede Allah kullarına merhametiyle “sahip olma” ların çokluğuna karşı kullarını ikaz eder.

O “sahip olma” ların çokluğunun insanın “olma” yolculuğundaki en büyük engeli oluşturduğuna dikkat çeker.

O halde “olma” yı, “sahip olma” dan daha çok önemseyen okuyucularımıza her gün güne başlamadan Tekasür suresini ve mealini okuyarak başlamalarını önerelim ve buraya da ilkini gerçekleştirmeleri için surenin bir kısmının mealini bırakalım:

“Mal, evlat ve akraba çokluğu ile övünmek sizi öyle aldatıp oyaladı ki, nihâyet kabirleri ziyâret ettiniz. Hayır! Böyle yapmayın! Yakında bileceksiniz. Hayır! Hayır! Elbette yakında bileceksiniz. Hayır! Eğer gerçeği kesin bir bilgiyle bilseydiniz böyle yapmaya cür’et edemezdiniz!” Tekasür, 102/1-5.

"To have" or "to be"?

Erich Fromm states that human beings should prioritize "being" over "having."

This is the fundamental dilemma of a person's brief earthly journey:

"Having or Being."

"Being" means prioritizing the soul, while "having" means prioritizing the body.

Of course, the needs of the body—the soul's vessel—are also important.

However, a proper balance between soul and body must be established.

When I view the journey of a human being—sent down from Paradise to this mortal world for a trial—through the lens of "having" or "being," I liken it to wheat.

When the spirit is breathed into the fetus forming in the womb, it is like a wheat grain falling into the soil.

At birth, the infant resembles a wheat sprout just emerging from the earth.

Nourished by mother's milk and other foods, the human—transitioning from childhood to youth—becomes a tall, mature stalk of wheat bearing a full head of grain.

And then, old age...

The wheat has turned golden; it is harvest time.

While the wheat reveals its true quality only when ground into flour, the "grinding" of the human being is reserved for the Hereafter.

The point I wish to highlight is that wheat first “possesses” and then matures by letting go of “what it possesses.”

Naturally, a person will seek to satisfy the urge to “possess.”

One cannot exist without possessing.

What matters here is the dosage.

As Paracelsus said, “Everything in the world is poison; the dosage is what matters.”

In this world, our eating, drinking, dressing, and all physical actions lay the stones of the path that rapidly leads us toward death.

What is important is that these acts of “possessing”—related to the body—serve our goals of “being” by prioritizing the soul.

To mature without being consumed while consuming—by consuming in moderation—we must heed the divine command "eat and drink, but do not waste" (Al-A'raf 7/31) in every word we utter, every morsel we swallow, and every step we take.

In an age where modernism mobilizes all technology and knowledge to transform the human being into a creature of consumption, Surah At-Takathur (The Rivalry in Worldly Increase) is perhaps the chapter a conscious individual most needs to read.

In this Surah—which was instrumental in Muhammad Asad’s conversion to Islam—Allah, out of mercy, warns His servants against the sheer abundance of "possessions."

He draws attention to the fact that this abundance of "possessions" constitutes the greatest obstacle on the human journey of "becoming."

Therefore, we suggest to our readers—who value "becoming" more than "having"—that they begin each day by reading Surah At-Takathur and its meaning; here, we include the translation of the opening verses to help them take that first step:

"Boasting about the abundance of wealth, children, and kin has so deluded and distracted you that you have ended up visiting the graves. Nay! Do not do this! You shall soon know. Nay! Nay! You shall certainly know soon. Nay! If you knew the truth with certain knowledge, you would not dare to act this way!" At-Takathur, 102/1-5.

DİĞER YAZILARI Kur’an/Meşru/Makasıd/Anayasa≠Dini Eserler/Şer’i/Vesail/Kanun 01-01-1970 03:00 Gerçek Güç Nedir? 01-01-1970 03:00 Anneler… 01-01-1970 03:00 Her İnsan Dünya’ya Doğar mı? 01-01-1970 03:00 Beşerin İnsan Olmasında ve Dahi Kalmasında Zihnin Önemi 01-01-1970 03:00 Beşten Dördü Gitti, Biri Kaldı 01-01-1970 03:00 Kullukta Kolaya Kaçmak 01-01-1970 03:00 Kaleme Yemin Olsun ki… (Alzheimer/Demans) 01-01-1970 03:00 Ali Özek Hatıratında; II. Abdülhamit, M. K. Atatürk, M. A. Ersoy, H. B. Çantay, Ö. N. Bilmen, Y. Nuri Öztürk v.d. 01-01-1970 03:00 Top Çevirirken; Şeytanın İnananlara Sağ Taraftan Attığı Goller 01-01-1970 03:00 Yüksek Sesle Konuşmak ve Kötü Kokmak Caiz mi? 01-01-1970 03:00 Cevher mi, Cüruf mu, Köpük müyüz? 01-01-1970 03:00 Yardım Değil Destek! 01-01-1970 03:00 Hey Gidi Günler Hey! 01-01-1970 03:00 Beni Seviyorsanız Resulümün (s.a.v.) Ahlakını Kuşanın! (3/31) 01-01-1970 03:00 İki Ayetle İman ve Salih Amel 01-01-1970 03:00 İçimizdeki Putlardan Ne Haber? 01-01-1970 03:00 Bir Eğitimciden Tavsiyeler 01-01-1970 03:00 Çiğne/Hazmet/Düşün/Kendini Yeniden Tasarla! 01-01-1970 03:00 Vasatlıktan Çıkış Nasıl Olur? 01-01-1970 03:00 İslam’ı Zirveye Taşıyan Âlimler 01-01-1970 03:00 Mikro Asrı Saadet'ten Makro Asrı Saadet’e 01-01-1970 03:00 Değişim/Eğitim Sabır İster 01-01-1970 03:00 Kabil ve Karga 01-01-1970 03:00 Hayırdan Şer, Şerden Hayır Çıkabilir! 01-01-1970 03:00 Cevher-Araz/Sünni-Şii 01-01-1970 03:00 Kalem, İnsanın Dünyada Bıraktığı En Uzun Ve Kalıcı Ayak İzidir 01-01-1970 03:00 Müzebzeb 01-01-1970 03:00 İhtiyarlar Cennete Giremez! 01-01-1970 03:00 Hz. Yusuf Kıssası ve Epstein Cemaati 01-01-1970 03:00 Altın Yumurtlayan Tavuğu Kesmek 01-01-1970 03:00 Deprem Fırsat mı, Tehdit mi? 01-01-1970 03:00 Yürüyün, Durmayın! Durursanız Sırat’tan Düşersiniz. 01-01-1970 03:00 Şehvet-i Kelam ve Kalem İçin Susturucu: Kabak 01-01-1970 03:00 “Kalite” Anlaşılmak İçin “Zaman ve Sabra” İhtiyaç Duyar 01-01-1970 03:00 Hangi Hazine Daha Değerli: Yeraltı mı, Yer Üstü mü? 01-01-1970 03:00 Yol Arkadaşlığında “Hızır Ölçüsü” 01-01-1970 03:00 “Canlı Yayında Konuşur Gibi” Konuşabilmek 01-01-1970 03:00 Meşruiyetin Olmazsa Olmaz 3’lüsü 01-01-1970 03:00 Dinle Neyden/Gönülden 01-01-1970 03:00 Mevlana, Hoca Efendi ve Diğerleri… 01-01-1970 03:00 Okyanus mu, Kuyu mu? 01-01-1970 03:00 Acı mı, Tatlı mı? 01-01-1970 03:00 Kötü Koku Kimden Geliyor? 01-01-1970 03:00 Evde Oturan Erken Ölür 01-01-1970 03:00 Acıya/Musibete Ağlamanın Etkisi 01-01-1970 03:00 Dinin Geleceği 01-01-1970 03:00 Kendi Ekseni (Egosu) Etrafında Dönmenin Usulü 01-01-1970 03:00 Doğa’dan Allah’a… 01-01-1970 03:00 Hiçbir Başarının Bedeli “Şerefimiz” Olmamalı! 01-01-1970 03:00 Sapanlar ve Sapıtanların Ağır Vebali (Nahl, 16/25) 01-01-1970 03:00 En Büyük Engelimiz: Yazamamak 01-01-1970 03:00 Yeterli ve Dengeli Bir Eğitimle İki Kanatlı Çocuklar! 01-01-1970 03:00 Muayeneyi Reddeden Doktor 01-01-1970 03:00 Stresten Nasıl Kurtuluruz? 01-01-1970 03:00 Demokrasi Karanlıkta Ölür 01-01-1970 03:00 Yaşlanmaktan ve Yorgunluktan Hızlı Çıkış 01-01-1970 03:00 Önce İncir/Tin/Tatlı; Sonra Zeytin/Tuzlu (Tin/95/1) 01-01-1970 03:00 Ellerimizle Yaptığımız Altın Kafeslerimiz 01-01-1970 03:00 Yükseköğretim Nasıl “Yüksek” Olur? 01-01-1970 03:00 “Dünya’ya Önce Gelmek/Yaşlılık” Kazanım mıdır? 01-01-1970 03:00 Divriği’yi Görmeden Ölmeyin 01-01-1970 03:00 “Verilen emri” Yerine Getirmek 01-01-1970 03:00 Postmodern Dönemin Müslümanlara Sunduğu Fırsatlar 01-01-1970 03:00 “Babanın Gölgesi” İyi Bir şey mi? 01-01-1970 03:00 “Anadolu Mayası” Sütü Yoğurda Dönüştürmüştür 01-01-1970 03:00 Yurt Dışı Kurbanın Bedeli Ne Kadar Olmalıdır? 01-01-1970 03:00 Erteleme Hastalığı (Procrastination) 01-01-1970 03:00 Oğuz Türkü “İki Ateş” Altında 01-01-1970 03:00 Türkiye Aile Vakfı-TAV (Acil) 01-01-1970 03:00 Kısır Döngü 01-01-1970 03:00 Toprak Olmayı İstemek! 01-01-1970 03:00 Ya 3 T’li (Tespit-Tenkit-Teklif) Konuşun, Ya da Ebediyen Susun! 01-01-1970 03:00 Ölümden Kim/Niçin Korkar? 01-01-1970 03:00 Her Kitabın Anlaşılma Rehberi Tek Bir Kitaptır. 01-01-1970 03:00 Kime Konuşuyoruz/Yazıyoruz? 01-01-1970 03:00 Zaman ve Mekâna Bakışımız 01-01-1970 03:00 İyi Final/Yaşlılık İçin… 01-01-1970 03:00 Milli Birlik ve Beraberliğimizin 5 Kilometre Taşı 01-01-1970 03:00 Neyi Çekiyorsunuz? (Rezonans-Çekim Yasası) 01-01-1970 03:00 Şeytanı Ne Davet Eder? 01-01-1970 03:00 Şanlı Devrimi Duydunuz mu? 01-01-1970 03:00 Aile Yılında Kamu-STK Dengesi (Aile Vakfı Önerisi) 01-01-1970 03:00 Mikrofonla Ezan Okunurken Sağa/Sola Dönülür mü? 01-01-1970 03:00 Yıldız mı, Ay mı, Kara Delik misiniz? 01-01-1970 03:00 Felaketlerin İlk Adımı Suçlunun Masa İlan Edilmesiydi 01-01-1970 03:00 “Üzümün Sapı, Armudun Çöpü, Muzun Kabuğu” Yenir mi? 01-01-1970 03:00 Bizi Kim Daha İyi Yıkar? Su mu, Ateş mi? 01-01-1970 03:00 Kan Bağışı mı? Hacamat mı? 01-01-1970 03:00 Kavgaların Asıl Sebebi Nedir? 01-01-1970 03:00 “Ver Korkuyu” Değil; “Ver Coşkuyu” 01-01-1970 03:00 İman-Hikmet-Gayret-Tevekkül 01-01-1970 03:00 Zıtlıkların Ortasında Vasatı Bulmak 01-01-1970 03:00 Mecelle Pusulası (Altın Formül İçerir) 01-01-1970 03:00 Zahmetten Kaçarak Rahmete Ulaşılabilir mi? 01-01-1970 03:00 Hak Yok Vazife Var; Fert Yok Cemiyet Var. 01-01-1970 03:00 Polimat-Entelektüel 01-01-1970 03:00 Önce Donanım (Hardware) Sonra Yazılım (Software) 01-01-1970 03:00 İbretlik Bir Ölümden Ders Çıkarabilmek (Fetö Gerçeği) 01-01-1970 03:00 Yaşlanma “Süreç Odaklı” Bir Gelişmedir ve Anne Karnından Başlar. 01-01-1970 03:00 Üçü Birleyebilir miyiz? (Türkçülük/İslamcılık/Batıcılık) 01-01-1970 03:00 Beyin-Beyincik-Vicdan=Yasama-Yürütme-Yargı 01-01-1970 03:00 Geçmek mi, Kalmak mı? 01-01-1970 03:00 Metafor (Mesnevi/Kabak Metaforu) 01-01-1970 03:00 İnanç/Düşünce/Ahlak 01-01-1970 03:00 İddialar ve Hırslarımızın Kuşattığı Hayatlarımız 01-01-1970 03:00 Kitap ve Silah Dengesi 01-01-1970 03:00 İsra 36. Ayete Dikkat 01-01-1970 03:00 Göz Bebeğimiz Olan Dostlarımız 01-01-1970 03:00 Öncelikli Kaygılarımız 01-01-1970 03:00 Sevgi-Acı-Hz. İnsan 01-01-1970 03:00 İniş-Çıkış-Konfor 01-01-1970 03:00 Gençliğin Gündemindeki Konulara Dair: Soru/Cevap 01-01-1970 03:00 Süleymanlar Ayakta Ölür. 01-01-1970 03:00 Süleymanlar Ayakta Ölür. 01-01-1970 03:00 Evlilik Yaşı İçin 5 N 1 K 01-01-1970 03:00 İnsan Hayata Nereden Başlamalı? 01-01-1970 03:00 İnsan Neden Alzheimer ve Demans Olur? 01-01-1970 03:00 Sevinince Toprağa, Üzülünce Gökyüzüne Bak! 01-01-1970 03:00 Bir Hikâyeniz Var mı? 01-01-1970 03:00 “En Büyük Sürpriz” Bizi Bekliyor Olabilir mi? 01-01-1970 03:00 Meslek Lisesi mi, Fen/Anadolu Lisesi mi? (Müfredat İçin) 01-01-1970 03:00 Anaokulu mu, Üniversite mi? (Müfredat İçin) 01-01-1970 03:00 Hardal Tanesi 01-01-1970 03:00 Özeleştiri mi/Savunma mı? 01-01-1970 03:00 Siyasette Adalet mi Fayda mı? 01-01-1970 03:00 Yapamadığımız Şeyi Allah’tan İstemek 01-01-1970 03:00 Buen Vivir 01-01-1970 03:00 Başrol de mi Oynuyorsunuz, Yoksa Figüran mısınız? 01-01-1970 03:00 Saygı Duymam Gereken Bu(!) mu? 01-01-1970 03:00 Dünya ve Ahirette Uyuyabilmek ve Uyanabilmek 01-01-1970 03:00 Omurga 01-01-1970 03:00 Aile Neden İlk Düşmandır? 01-01-1970 03:00 Anne/Baba/ÖğretmenAcı Bir Tebessüm 01-01-1970 03:00 Derdinin Devası Sen’sin. 01-01-1970 03:00 Eşyanın Ruhu 01-01-1970 03:00 Alçak Gönüllü 01-01-1970 03:00 Neden Uzakları Yakın, Yakınları Uzak Ettik? 01-01-1970 03:00 En Büyük Fesat Nedir? 01-01-1970 03:00 İkindi Namazı ve Benî Kurayza Yahudileri 01-01-1970 03:00 Kütük Çok Sahibi Yok 01-01-1970 03:00 Fix/Takıntı 01-01-1970 03:00 Siyaset ve Tefekkür 01-01-1970 03:00 Haddini bil, mutlu ol! 01-01-1970 03:00 Korona Döneminin Dijital Çocukları 01-01-1970 03:00 Sessizliğin Gücü (Meryem, 19/10) 01-01-1970 03:00 Çocuğa Sevgi, Gence Güven ve Yaşlıya Saygı 01-01-1970 03:00 M. Şerefeddin Yaltkaya, İslam Mecmuası ve Yeni Türkiye 01-01-1970 03:00 Atları Hazırlayın 01-01-1970 03:00 Pozitiflik, Saf Pozitiflik midir? 01-01-1970 03:00 Gülümseme ve Huzur 01-01-1970 03:00 Kabz ve Bast 01-01-1970 03:00 Duruşu Desteklenmeyen Çocuk Bağımlı Olur. (Montessori Eğitimi) 01-01-1970 03:00 Bağınız Her Daim Açık mı? 01-01-1970 03:00 Nişanlınız Nasıl Güzel Olur? 01-01-1970 03:00 Toprağımız Bol Olacak mı? 01-01-1970 03:00 Helalleşme/Sıfırlama(!?) Mümkün mü? 01-01-1970 03:00 Yalanın Negatif ve Pozitifi 01-01-1970 03:00 Ne Yığdırın, Ne De Bağırtın. 01-01-1970 03:00 Kadife Yumruk (Gerçeğin Gücü) 01-01-1970 03:00 Artırılmış Sanal Hayatın Kurbanları 01-01-1970 03:00 Şeytan Nerede? 01-01-1970 03:00 Peygamber Kıssaları ve Çocuk Eğitimi 01-01-1970 03:00 Çok Zayıflamışsın! 01-01-1970 03:00 Neredesin Hızır? 01-01-1970 03:00 Nakıs/Noksanlık/İmtihan 01-01-1970 03:00 Bağımlılık Nasıl Gelişir? 01-01-1970 03:00 “5” “95”den Büyüktür. (Çocuk Eğitimi) 01-01-1970 03:00 Aile Mahremiyeti ve Nükleer Enerji 01-01-1970 03:00 Talip Olduklarımıza Dikkat! 01-01-1970 03:00 Liderlere “Hüsn-i Hâtime” İçin 5 Tavsiye 01-01-1970 03:00 Seferoğulları, Tellioğulları ve Yeşil Vadi 01-01-1970 03:00 Ubasute 01-01-1970 03:00 İşiniz Zor mu? 01-01-1970 03:00 Hayatın Ritmi 01-01-1970 03:00 Yörünge/Omurga ve Meteor Taşı 01-01-1970 03:00 Niyet-Düşünce-Söylem-Eylem-Amel-Ahlak 01-01-1970 03:00 Her Zaman, Her Şeye Rağmen Kazanmak mı? 01-01-1970 03:00 Faraziye Hayatlar, Şimdi ve Burası 01-01-1970 03:00 Kifayetsiz Muhterisler, Dış Güçler ve Türkiye Yüzyılı 01-01-1970 03:00 Sofradaki Çatal (Vasat-Orta Yol) 01-01-1970 03:00 Hayat; Geriye Doğru …, İleriye Doğru… 01-01-1970 03:00 Ve Yer, Ağırlıklarını (Madenleri, Ölüleri) Dışarı Çıkardığı Zaman 01-01-1970 03:00 Sabır; Boyun Eğmek Değil Mücadele Etmektir. 01-01-1970 03:00 Deprem-Kenetlenme-Kader-Tedbir 01-01-1970 03:00 Köy/Şehir Gerilimi ve Başıboş Köpekler Sorunu 01-01-1970 03:00 Akupunktur-İğnelenme-Eleştiri 01-01-1970 03:00 Üç Farklı Rüzgârın Anaforundaki Ülke’m 01-01-1970 03:00 Mehmet’leri “Fatih” Yapmak İçin… 01-01-1970 03:00 Mevlana, Konevi ve Urmevi’yi Anlamak İçin… 01-01-1970 03:00 Kadın ve Erkek “Eş” Değerdir. 01-01-1970 03:00 “Sema” Bize Ne Anlatır? 01-01-1970 03:00 Kötülük Genini Çıkarabilir miyiz? 01-01-1970 03:00 Kimin Uydusuyuz? 01-01-1970 03:00 Sağlıklı Birey-Mutlu Aile-Huzurlu Toplum 01-01-1970 03:00 Hak ve Hakikat 01-01-1970 03:00 Acı Bir Tebessümle Kayan Yıldızlar 01-01-1970 03:00 Aile ve Gençlik Çalıştayı 01-01-1970 03:00 Öldüren Tamam da Ölen Nasıl Cehennemlik Olur? 01-01-1970 03:00 3O+2D+1Y+BK+ARSP=Gelişim 01-01-1970 03:00 Toprak/Ateş/Su 01-01-1970 03:00 Görünme Şehvetinin Tükettiği Hayatlar 01-01-1970 03:00 Kur’an Tilaveti Nedir, Ne Değildir? 01-01-1970 03:00 Dünya Bizim Neyimiz Olur? 01-01-1970 03:00 Tesettür; Önce Erkeklerin Göz Kapaklarına 01-01-1970 03:00 Boşluk: Şeytan 01-01-1970 03:00 İnsan-Cemaat-Cemiyet 01-01-1970 03:00 Ukde: Oral Fiksasyon 01-01-1970 03:00 Gıll=İmtihan 01-01-1970 03:00 İslam, Değişim ve Dayanışma Oyunları 01-01-1970 03:00 En Ulvi Kaçış Yöntemleri 01-01-1970 03:00 Deha Nedir? 01-01-1970 03:00