Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) öncesi birçok öğrencide yükselen sınav kaygısı, başarıyı belirleyen önemli psikolojik faktörlerden biri haline geliyor. Psikolojik Danışman İlayda Mangal, bu süreçte kaygının düşman değil, doğru yönetildiğinde odaklanmayı kolaylaştıran bir araç olduğunu vurguluyor.
SINAV STRESİ NORMALDİR VE İŞLEVSELDİR
Psikolojik Danışman İlayda Mangal’a göre sınav stresi, organizmanın performans gerektiren bir duruma verdiği doğal bir tepkidir. Belirli bir seviyeye kadar yaşanan kaygı, öğrencinin motive olmasını sağlar, dikkati toplar ve zihni hazır hale getirir. Ancak bu duygu kontrol edilemediğinde performans üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir.
SINAV ANINDA BEDEN-ZİHİN UYUMU
Sınav sırasında ani bir panik anı yaşanırsa, Psikolojik Danışman İlayda Mangal’a göre ilk yapılması gereken şey, kalemi bırakmak, sırtı sandalyeye sağlamca yaslamak, ayak tabanlarını yere tam basmak ve “4-7-8 nefes kuralını” uygulamaktır:
4 saniye nefes al, 7 saniye tut, 8 saniyede yavaşça ver.
Bu teknik, parasempatik sinir sistemini aktive ederek bedeni rahatlatır, zihni toparlar ve kontrol hissini yeniden kazandırır.
SINAV DEĞERİNİZ DEĞİL
Öğrencilerin sınav sonuçlarını kişisel değerleriyle özdeşleştirme eğiliminde olduklarını belirten Psikolojik Danışman İlayda Mangal, bu bakış açısının kaygıyı daha da artırdığına dikkat çekiyor:
“Sınav sadece bir ölçme aracıdır. Sizi değerli kılan şey bu sınavın sonucu değil; karakteriniz, emeğiniz ve duygusal dayanıklılığınızdır.”
AİLELERE SESSİZ DESTEK ÖNERİSİ
Sınav sürecinde ailelere düşen en önemli görev ise güvenli ve sakin bir ortam sağlamaktır. Psikolojik Danışman İlayda Mangal’a göre, ailelerin sınav sabahı öğrenciyi rahatlatacak bir varlık göstermesi, gereksiz yönlendirmelerden ve eleştirilerden kaçınması büyük önem taşır.
“Kaygıdan kaçmak yerine onunla baş etmeyi öğrenmek gerekir. En sakin kalan, en güçlü olandır.” diyen Mangal, öğrencilerin hem kendilerine hem de emeklerine güvenmeleri gerektiğini vurguluyor.
