Söz konusu kararın, Türkiye’nin Bosna-Hersek’le olan derin ilişkilerine gölge düşürecek ‘’diplomatik bir kırılma’’ olarak değerlendiriliyor.
Şubat ayında büyük bir tanıtım kampanyasıyla duyurulan ve 4 Haziran itibariyle başlaması planlanan İstanbul – Mostar uçuşları, bölgedeki Boşnak toplumu başta olmak üzere tüm Hersek bölgesinde memnuniyetle karşılanmıştı. AJet tarafından reklam çalışmaları yapılmış, bilet satışları başlamış ve Türk kamuoyuna da resmi duyurularla ilan edilmişti. Bu adım, yalnızca iki şehir arasında bir ulaşım hattı kurmanın ötesinde, Türkiye ile Bosna-Hersek arasındaki tarihi, kültürel ve gönül bağlarının bir simgesi olarak görülüyordu.
Ne var ki, uçuşların başlamasına günler kala AJet’in bu hattı iptal edeceği yönünde gelen haberler büyük bir hayal kırıklığı yarattı. AJet’in iptale gerekçe olarak Mostar Havalimanı’nın sadece Airbus A319 tipi uçakları kabul edebileceğini, ancak bu modelin AJet filosunda bulunmadığını öne sürdüğü ifade ediliyor. Ancak bu açıklama, mevcut verilerle çelişiyor. Zira Mostar’a halihazırda Eurowings gibi havayolu şirketleri A320 tipi uçaklarla düzenli uçuşlar gerçekleştiriyor. Ayrıca farklı firmalara ait A320 ve A321 tipi uçakların da iniş yaptığı biliniyor.
Ancak burada gözden kaçırılan kritik bir nokta var: AJet, yalnızca ticari bir firma değil; kamuya ait bir devlet şirketi. Bu nedenle AJet’in aldığı kararın yarattığı algı, sıradan bir özel havayolu şirketinin tutumundan çok daha farklı ve derin etkiler oluşturuyor.
Dışişleri Bakan Yardımcısı Mehmet Kemal Bozay’ın Mostar’daki bir etkinlikte bu uçuşlara özel vurgu yapması, Türk yetkililerin kamuya açık beyanlarında Mostar uçuşlarını dile getirmesi ve bu uçuşların Türkiye’nin bölgedeki etki alanı açısından stratejik önem taşıdığına yönelik vurgular, alınan kararın yalnızca bir şirket meselesi olmadığını gösteriyor.
Mostar, Türkiye için sıradan bir yurt dışı destinasyon değil. Osmanlı mirasını taşıyan, Boşnak halkıyla gönül bağı bulunan, Türkiye’de birçok insanın aidiyet hissettiği bir şehir. Mostar, Türkiye’nin herhangi bir iliyle aynı bağlamda değerlendirilmeli ve ona göre hareket edilmelidir. Bu anlamda, İstanbul-Mostar hattının başlatılmasının sembolik ve stratejik düzeyde büyük bir anlam ifade edecektir.
Bu nedenle AJet yönetiminin bu kararı ivedilikle yeniden değerlendirmesi, yalnızca ticari kaygılar değil, Türkiye’nin dış politikası, kamu diplomasisi ve itibarı açısından da büyük önem taşımaktadır.
Aksi halde, bu tür fırsatları bekleyen bir kısım mihraklar tarafından, Bosna-Hersek’teki kamuoyunda Türkiye’nin güvenilirliğine ve Cumhurbaşkanımızla ilgili ciddi eleştiriler yöneltilecektir.
