Advert
GÖLGE ADAM
GÖLGE ADAM

Sultan Abdülhamid Han

 Sultan Abdülhamid, hakkında en çok konuşulan, ama belki de kimsenin hakkıyla tanımadığı bir şahsiyet. Seyyid  Abdülhakim Arvasi, onun için, “Sultan Hamid hakkıyla tanınmadı” buyurmuş.

Osmanlının  en buhranlı devrinde başa geldi; nice meselelerle uğraştı; hayli badireler atlattı… 1839’dan beri devam edegelen bürokrat-asker ittifakının memleketi çöküşe sürüklediğini gördü; iktidarı, dedesi Sultan II. Mahmud gibi elinde topladı ve devleti 30 sene saraydan idare etti. Bu devir, Yunanlıların Girit’e tecavüzü üzerine kopan ve galibiyetle biten 1897 Harbi müstesna olmak üzere, bolluk içinde yaşanan uzun bir sulh devresidir.

Memleketin, maarif ve imar ile kalkınacağına inanmıştı. Bu sebeple her tarafa yollar, demiryolları, köprüler yaptırdı. Madenler, atölyeler, fabrikalar açtırdı. Her kasabaya bir rüşdiye (orta mektep); her büyük şehire de bir idadi (lise) yaptırdı. Büyük şehirlerde fakülteler kurdurdu. Zamanında basılan kitap, gazete ve mecmua sayısı, inanılmaz miktarlara ulaştı.

Devletin nasıl tasfiye edileceğinin konuşulduğu bir zamanda, ince bir diplomasi ile denge siyaseti yürüttü. Bütün ecnebi devletlerle iyi geçinmeye çalıştı. Böylece hem devletin ömrünü uzattı; hem de hilâfet siyasetini kullanarak dünya Müslümanları için destek ve ümit oldu.

Ancak bu politikayı, o asırdaki sömürge siyaseti cihetinden zararlı bulan İngiltere ve diğer Avrupa devletlerinin desteği ile Makedonya’da kurulan ve mason kulüpleri tarzında faaliyet gösteren İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin çıkarttığı isyan neticesinde tahttan indirildi. Sarayı yağmalandı. Servetine el konuldu. Ailesi darmadağın edildi.

 

Hayatında karıncayı incitmemiş Sultan Hamid'i kasap suretinde ve yılan başlı gösteren iki karikatür.

Yalnız hükümdar

Birkaç darbe görmüş; suikastlar atlatmış olan zeki padişahın ince siyaseti, temkinli, bazen vehimli olmayı icab ettirdiğinden; ayrıca muhafazakârlığı sebebiyle çok kişilerin husumetini çekti. Görüp beğendikleri serbest Avrupa hayatını yaşama imkânı bulamayanlar, bu hislerini hürriyet sloganı arkasına saklayarak muhalefet cephesi kurdu. Güçleri budanan bürokrat, asker, hatta ilmiyeden çokları da padişaha hasım oldular. Öyle ki kendisini seven, tutan çok az kimse kaldı. ‘Yalnız hükümdar’ olarak saltanatını tamamladı. İşini iyi yapan idareciler, sevilmez!

Sade, ama rafine bir zevk sahibiydi. Şark ve garb kültürüne vâkıftı. Az konuşur; çok düşünürdü. Ciddi, mesafeli; ama hassas ve nâzikti. Dindardı. İnce marangozdu; boş zamanlarında zarif ahşap eşya yaparak dinlenirdi. Sıradan bir aile babası gibi basit hayat yaşamayı severdi. Az yer, az uyurdu. Temiz ve titizdi.

Kızları Ayşe ve Şadiye Sultanlar ile gelini Mislimelek Hanım’ın yazdıklarından başka, bugün Sultan Hamid ailesine ait hâtırat elde mevcut değildir. ‘Sultan Abdülhamid’in Hatıraları’ diye elde dolaşan kitapların hiç birisi orijinal ve muteber değildir. Padişahın hususî hayatına dair kitaplar da, ya muhaliflerince, ya da kendisini tanımayanlarca neşredilmiştir.

Mısır ve Avrupa’ya kaçan muhalifleri, iğrenç bir iftira kampanyası yürütüp; haksız bir imaj çizmişti. 1908’de Jön Türk darbesi olup da gazeteler serbest kalınca, padişah aleyhinde, hatta akıl almaz iftiralar ihtiva eden yazılar ve karikatürler neşrederek, amme efkârını padişahtan soğutmaya çalıştılar. Abdullah Cevdet, “Abdülhamid aleyhinde yüz yalan uydurdum; birine ben bile inandım. O da harbiye talebelerini denize attırmasıdır” demiştir.

 

Solda Sultan Hamid'in yaptığı bir dolap. Sağda Sultan Hamid ve Rumeli meselesini mevzu edinen bir karikatür

Kime itibar?

Osman Nuri, Ahmed Refik, hele Süleyman Kâni gibilerin yazdıkları, böyle menfi propaganda kitaplarıdır. Akla hayale sığmaz yalanlarla doludur. Saray muallimi ve Yahudi asıllı ajan Vambery bile Sultan Hamid’i çok daha iyi tanımış ve tahlil etmiştir. Namık Kemal’in oğlu olup padişahın saraya kâtip yaptığı Ali Ekrem Bolayır, hatıralarında çok daha objektiftir.

Ali Said Bey’in Saray Hatıraları, mevcutlar içinde belki de en muteberidir. İbnülemin Mahmud Kemal, İsmail Hami Danişmend ve Yılmaz Öztuna gibi insaflı tarihçilerin anlattıkları umumiyetle siyasî hayatı ve hususiyetlerine dairdir. Ali Fuad Türk geldi, Süleyman Şefik Paşa, Memduh Paşa, Tahsin Paşa, Tevfik Diren gibi zatların hatıratları Sultan Hamid’i tanımak için faydalıdır. Ziya Şakir, padişaha muhalif görünmekle beraber, umumiyetle işittiklerine istinad ettiği için sözüne itibar edilebilir.

İşte son neşrettiğim Behice Sultan’la Altı Ay isimli kitap, bu cihetle ehemmiyet taşıyor. Kadri, ne hayatında, ne de mematından sonra bilinmiş bir padişahın gündelik hayatı ve hususiyetlerini tasvire çalışırken; bir yandan da hanedan efradının sürgünde çektiği acılara küçük bir misal teşkil ediyor.

 

Behice Sultan’la Altı Ay

“Bir defasında yanına gittiğimde, Sultan Efendi, evin mutfağında soğan ve patatesleri ayıklıyordu. Bunlar pazar attıklarından toplanmış çoğu çürük çarık şeylerdi. Kendimi tutamadım. Gözlerim doldu.  ‘Oğlum, sarayda yaşadım. Hizmetkârlarım vardı. Ama gör, bak, şimdi ne haldeyim! Cenâb-ı Hak, bizi imtihan ediyor. İnşallah bu imtihanı kazanırız’ dedi.”

 

Sultan II. Abdülhamid’in son zevcesi Behice Sultan’ın, Napoli’de sürgün hayatı yaşarken, o zamanların genç doktora talebesi Enver Ören Bey’e söylediği ve kuvvetli bir imanın tezâhürü olan bu sözleri, bugün kolay kolay kim söyleyebilir? Zevcesi böyle olanın, kendi acaba nasıldır?

 

Bir Çerkes beyinin kızı… Devrin en kudretli hükümdarlarından birinin zevcesi olmuş… Güzellik ve zekâsı yanında, cesareti ile de tanınmış… Bu yolda başına çok işler gelmiş…  Evlat acısı yaşamış… Yokluk çekmiş… İftiralara uğramış… Nihayet 40 sene vatanından ayrı bırakılmış... Dünya bağının güzünü de, baharını da tatmış; neşenin de, gamın da rüzgârını görmüş bir şahsiyet… Son kitabım, Behice İkbal Efendi’nin bir film senaryosunu andıran hayatını ele alıyor. Hem o devrin harem hayatını, hem de padişaha ve ailesine revâ görülenleri dile getiriyor.

 

Sultan Abdülhamid, ailesinden en çok kimi severdi? Cihan Harbi'nin kopacağını rüyada nasıl görmüştü? Cinayeti haber veren kuş… Ne yer, ne içerdi? Bronşiti nasıl tedavi ederdi? Dindarlığı…  Behice Sultan’ın, manevî evlâdı Enver Ören Bey’e naklettiği Sultan Hamid’e dair nice bilinmeyenler okuduğum bu kitapta anlatılıyor.

 

NELER SÖYLENDİ?
@
GÖLGE ADAM

GÖLGE ADAM

DİĞER YAZILARI Oğuzların Kınık boyundan Selçuklu Türkmenleriz.(TURGUTOĞULLARI) 05-09-2019 21:31 Karamanoğulları Kadınhanı ve Turgutoğulları 05-06-2019 09:50 Suud bir sülalenin adıdır. 28-04-2019 18:29 Atatürk’ün Gözü İle TÜRK Kimdir? 23-10-2018 22:36 Herkes Ben Bilirim Havasında 08-08-2018 21:41 Şekerin Hikâyesi 24-02-2018 21:39 Zamana Meydan Okuyan Selçuklu’nun Mirası Kündekari 04-02-2018 22:46 Dünden Bu Güne Ecdadımın Türk İslam Davası 22-12-2017 21:52 Binlerce yıl geçti Türk töresi bozulmadı. 20-11-2017 10:32 Kut'ül Amare'de Neler Oldu 15-11-2017 13:54 Kurulan Şehir Hastaneleri ? 12-09-2017 12:12 TÜRK’ÜN YASAK KİTABI KIZIL ELMA 20-08-2017 13:32 Sultan Abdülhamid Han 29-06-2017 20:59 İSTİHBARÂT-I MECZÛBİYE 10-06-2017 15:16 Konya Tarihi 15-05-2017 21:34 Kut'ül Ammare'de neler oldu 29-04-2017 14:31 İhanetin belgeleri Suriye 26-04-2017 09:09 Bizim memlekette birçok yürüyen mayın var. 13-04-2017 10:43 Hoş Görü Şehri Konya’ daki Suriyeliler ve Ermeniler 02-03-2017 18:25 TÜRKLEŞMİŞ RUMLAR 18-02-2017 00:20 2019 YENİ BİR YOL AYRIMI OLACAK 07-02-2017 22:34 Başkanlık Sistemi Deyince Neden Korkutuluyoruz? 22-01-2017 18:05 MAKAMLARDA BEKTAŞİLİK ve KULLUK 06-01-2017 20:45 Bütün Bu Olan bitenlerin Anlamı Bu Olsa Gerek 19-12-2016 21:21 Çingeneler 03-12-2016 22:45 KULELİ VAKASI 20-11-2016 15:28 Söz Konusu Vatan Sevdası Olunca 13-11-2016 00:56 Darbe İle Ömrü Geçen Vatanım 03-11-2016 18:20 Bedirahanoğulları gizli belgeleri 22-10-2016 02:03 BEDİRHANOĞULLARI Günümüze Kadar Neden Nasıl Geldi? 06-10-2016 00:06 Hac'lıların (CİA) Türkiye üzerinden oynadığı oyunlar. 24-09-2016 22:40 Hristiyan Türkler ve Konya Ulemasının Yapamadıkları 18-09-2016 23:40 ZEKİYYE SULTAN 15-09-2016 16:04 Ermenistan ASALA / PKK / PYD / YPK'NİN TARİHÇESİ 03-09-2016 18:07 Esir Düşen Yunan Başkumandanı Trikopis: 29-08-2016 18:50 FETÖ=PYD/YPG, PKK terör örgütünün bir koludur 27-08-2016 22:20 KAN BAĞI OLAN İKİZ KARDEŞLER ASALA / PKK / FETÖ /PDY 23-08-2016 12:41 Konya ve Rumeli Toprakları 15-08-2016 02:29 ŞEMDİNLİ’NİN ÖTEKİ YÜZÜ 05-08-2016 23:01 Jön Türk'ün Günlüğü 26-07-2016 14:32 SÜRGÜNDEKİ ORTODOKS TÜRKLER 20-07-2016 14:41
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  •   Takım P O
  • 1 Sivasspor 21 11
  • 2 Fenerbahçe 20 11
  • 3 Trabzonspor 19 11
  • 4 Alanyaspor 19 11
  • 5 İstanbul Başakşehir 19 11
  • 6 Galatasaray 19 11
  • 7 Yeni Malatyaspor 18 11
  • 8 Beşiktaş 18 11
  • 9 Gaziantep FK 15 11
  • 10 Çaykur Rizespor 14 11
  • 11 Göztepe 13 11
  • 12 Konyaspor 13 11
  • 13 Kasımpaşa 12 11
  • 14 Denizlispor 11 11
  • 15 Antalyaspor 11 11
  • 16 Gençlerbirliği 10 11
  • 17 MKE Ankaragücü 9 11
  • 18 Kayserispor 7 11
HAVA DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA