Advert
YALNIZ ADAMIN KALEMİNDEN
YALNIZ ADAMIN KALEMİNDEN

HZ. Mevlana Celaleddin Rumi'nin Devlet Anlayışı

Türk milletinin, uzun tarihi boyunca, devlet kurma, bazıları yüzlerce yıl süren devlet yaşatma geleneğine sahip olduğu bilinmektedir. Kurulan her devleti koruma, ebet-müddet kılma ideali denilebilir ki Türk milleti için en büyük amaç olmuştur.

Devlet düzeninin sarsılması, çoğu dış tesirlerle bu devletlerden birinin çöküp yıkılması halinde ardından, eskisinden çok daha güçlü ve büyük yeni bir Türk devletinin tarih sahnesinde beliriverdiği de bir gerçektir. Millet fertlerinin bu devlet denilen büyük değeri, canını feda edecek kadar sevip saymasında, eskinin yerine yenisini kuracak kuvveti her zaman kendisinde bulmasında, her halde birtakım fikirlerin ve bunların yanı sıra bir kısım derin hislerin bulunduğundan da şüphe edilemez.

  Devleti devlet yapan şartlar üzerinde, Orhun Kitabelerinden beri durulduğu, Yusuf Has Hacib’in önemi her geçen gün biraz daha anlaşılan “Kutadgu Bilig” adlı abide eserinde devlet, devlet düzeni, devlet adamının yetiştirilmesi, şahsiyeti, ruh ve ahlak yapısının nasıl olması gerektiği hakkında geniş bilgi verildiği de görülmektedir.

  Anadolu, Türklerin yurdu olduktan sonra, bu yeni vatanda kurulan Türk devletlerinin temelinde, onları güçlü ve uzun ömürlü kılacak hangi fikir ve düşüncelerin, ne gibi duygu ve değer hükümlerinin bulunduğu araştırıldığında, yine bir büyük abide insanın mısralarıyla karşılaşılır. Yüzyıllar boyu yalnız Türklüğün değil, bütün insanlığın fikirlerinden, görüşlerinden, duygusunun zenginliğinden, sonsuz sevgi hazinesinden yararlandığı, şefkatine, hoşgörüsüne sığınıp huzur bulduğu bu Türk büyüğü Mevlana Celaleddin Rumi’dir.

  Bu büyük gönüllerin sultanı , bu yeni yurdun bütün sakinlerine birtakım mukaddes değerleri öğretmek, aralarında birliği, bağlılığı, huzur ve güveni, sevgiyi, saygıyı sağlamak üzere, sanki Allah  tarafından gönderilmiştir. Nitekim O’nu, “Divan-ı Kebir” inde bir sayfanın kenarına çıkmayla kaydedilivermiş bir beytinde “vatanından koparılıp o güzel yolunu mezhebini, öğretebilmek için bu illerin kucağına atılmış olduğundan dolayı yakınırken buluruz. Şöyle diyor:

  “Onlar arasında olayım, güzel mezhebimi öğreteyim diye beni ta Horasan’dan Yunanlıların kucağına kadar getirdin.”[1]

  Onun o güzel yolundan öğrenilecek değerler manzumesinin bir kısmı da devlet fikri üzerindedir. “Divan-ı Kebir” ini gözden geçirdiğimizde birçok beyitte devletten söz edildiğini, bazı sembollerle devletin değerinin, yüceliği  bir şiir havası içinde okuyanların beynine işlendiğini görürüz. Bu büyük eserin ikinci cildinde şu beyitler insanı derin düşüncelere daldırır:

  “İçinde ay gibi güzel ve aydınlık bir Türk’ün oturduğu nice (kara) çadır vardır. İhtiyar olduğun için neden gamlanıyorsun, devletin genç ya’

  İhtiyar şeklin dökülür gider, devletin doğar görünür, kara buluttan doğar ama dünyanın güneşidir o.”

  Türk milletinin çadırla münasebetine temasla Türk’ü ay gibi beyaz ve güzel yüzü ile içinde oturduğu çadırın karanlığı arasında bir tezat sanatı yapıyor. Türk’ün karanlıkları aydınlatan ay gibi bir ışık kaynağına benzetiyor. Türk’ün tarihi eski fakat devletinin yeni, genç güçlü olduğu yorumlanırken devlet hem asli manasında, hem de baht anlamında kullanılıyor. Bu beyitle millet ve devlet birbirine yaklaştırılıp âdeta birleştiriliyor. İkinci beyitte ise sanki tarihte yer almış her yaşlanan Türk devletinin yerine bir yenisinin doğduğu ve dünyayı bir güneş gibi ışıklandırdığı ifade olunmaktadır. İlk beyitteki ayın yerini bu beyitte daha bol ışıklı, daha aydınlık güneş almıştır. Güneşin kara bulutlar arasında sıyrılıp görünmesiyle Türk’ün kara çadırdan çıkışı, aydın aydın yüzünü göstermesi dile getirilmek istenmektedir.

  Yine Divan’ın ikinci cildindeki Şems-i Tebrizî’nin kayboluşu ile ilgili şu beyitler de aynı derecede düşündürücüdür.

  “Devlet, gönlün kulağına eğildi de (Can, bizim aşkımızla kurtuldu.) dedi, şu gönülde o (kurtuldu) sözüne binlerce can feda etti.

  Şiirde Şems-i Tebrizi’nin ebediyete kavuştuğu altmış yaş üzerinde durulduğu, “Devlet-i ebet-müddet” kavramının da fikir olarak ne kadar eskilere dayanabileceği tespit edilmektedir.

 

 Mevlana Celaleddin Rumi Devlet için söylediği ;

 “Devlet sahiplerinin zevki veresiyedir amma zevk-neşe peşin olarak gelsin ona. Devlet sağında solunda yürüsün, hem kuzeyinde olsun hem güneyinde. Beden, can derler iki il var ya, her ikisinde padişah da o olsun, veli de o.” beyitlerini söyledikten sonra sözlerini:

  “Tebrizli Şems peşin devlettir, eldeki ikbal olarak o yeter bana, ondan başkası, sözden ibaret olsun isterse.” diye tamamlar.[41]

  “Gönül devleti” terkibi sevgili karşılığı kullanır.  Sevgilinin  dağınık saçlarını dünya devleti, kutlu cennet diye vasıflandırır. Bir beytinde “Devletinin geçim devleti olduğunu, kahvesinin arştan geldiğini, meclislerinde badem helvası saçılmış olduğunu” ifade eder.

  “Padişahın kıblesini buldu isen, sen de devlet-ikbal kıblesi ol, kadehinden ilk yudumcuk içtiysen, devleti de bahtı da kendine dost bil.”

Hazret-i Mevlana devlet kuşunda bazen Şems’i, çoğunlukla da Hazret-i Peygamberi sembolleştiriyor. Onun fikir ve ruh yapısında İslam’ın büyük kurucusunun ve Şems-i Tebrizi’nin yerleri, üzerinde açıklamayı gerektirmeyecek belirginliktedir. Baht, iyi ve güzel talih anlamıyla da kullanılsa, bu iki büyük değerin “devletli” nin gölgesinde oluşun kazandırdığı mertebe başka hiçbir şeyle kıyaslanamayacak bir parlaklıkla bir beyitte şöyle dile getirilmiştir:

  “Bir baba duası değil, yüzlerce Peygamber duası almışım ki böyle bir devlete kavuştum, böyle bir devlete ulaştım.”

  Hazret-i Mevlana’nın devleti değerlendiren daha pek çok beyit ve şiirleri vardır. İşte onun devletin daimi olması için dua edişi:

  “Onu iste sabr u kararı sorup durma, onun yüzü gönlümde ne sabır ne karar bıraktı. Tek onun devleti daim olsun.”

  İşte Anadolu Türk devletlerinin temelinde devleti Allah’a ulaştıracak bir üstünlük ve yücelikte gören bu ilahi devlet anlayışı yatmaktadır.

  Evet, devletimiz bir ilahi yücelikte ebet müddet olsun.

                  NE MUTLU TÜRK’ÜM  DİYENE !!!!

 

NELER SÖYLENDİ?
@
YALNIZ ADAMIN KALEMİNDEN

YALNIZ ADAMIN KALEMİNDEN

DİĞER YAZILARI Üstad Seyit Küçükbezirci’nin Ardından 12-12-2018 02:12 BOZKIRIN ORTASINDA KÖYÜMDE BİR ÖĞRETMEN 04-11-2018 10:15 Yerel Basın bu kadar Hor Görülmemeli 10-10-2018 13:58 Bu Gün Malazgirt Ruhuna çok İhtiyacımız var 25-08-2018 21:34 Okudukça Cahil Olduğumun Tecrübesini Edindim 21-07-2018 18:52 Yüreğine Sağlık Celil Çalış 30-06-2018 21:17 Bay memet 12-06-2018 22:29 Bir başkadır benim memleketim 04-06-2018 17:44 Hoş görülü ve Güler Yüzlü Olmak Ne Güzel 20-05-2018 15:46 HIDIRELLEZ 07-05-2018 21:50 Bir tarım Fuarı daha Geleceğe ümitlerle sona erdi 25-03-2018 23:17 Neden Bu kadar duyarsız olduk 13-02-2018 01:01 Orada Yaşayanların Çoğu Kıymetini Bilmiyor. 12-01-2018 09:49 Herkes Adam Olamıyor Maalesef 19-12-2017 23:52 Şeb-i Arus, Düğün Gecesi 10-12-2017 17:06 Bizim Zamanımızdaki Gençlik 05-11-2017 18:34 Türkiye Cumhuriyeti'nin 94.cü Yaşı Kutlu Olsun 28-10-2017 01:07 Makamlar geçici Bir Heves Önce insan olmak lazım 20-09-2017 01:07 Ağzı Olan Konuşuyor. 04-09-2017 09:28 Arkanda binlerce Kişiyi Öksüz Bıraktın Koca Reis 19-08-2017 22:41 Makamın Ne Olursa Olsun Sende İnsansın Badem Gözlü 05-08-2017 08:35 Var Olanı Gönülden Paylaşmak 11-07-2017 23:02 Dünyalık Peşinde sahte sakallı dedeler 29-06-2017 21:02 Bayramınız Kutlu Olsun 24-06-2017 22:13 Ben Menfaat Dostluğunda Yokum 31-05-2017 14:24 Biz İnsanlar Ne Edersek Kendimize Ederiz 08-05-2017 22:31 DÜRZİ ŞEYH BOZUNTUSU 09-04-2017 19:11 Keneler Kendisini Çok İyi Bilir. 27-03-2017 20:04 Huysuz Kadına Sabır 13-03-2017 21:30 Tasavvufta İnsanlık ve Benlik 26-02-2017 15:48 HZ. Mevlana Celaleddin Rumi'nin Devlet Anlayışı 15-02-2017 23:45 MAKAMLAR GEÇİCİDİR SEN KENDİN OL YETER. 30-01-2017 12:56 SON SÖZ MİLLETİN OLACAK 23-01-2017 20:12 Bu Vatanın Sana İhtiyacı Var Bilge Lider Devlet Bahçeli 11-01-2017 00:07 TERÖR VE TÜRKİYE 01-01-2017 18:55 Hz. Mevlana'yı Anlayabildik mi? Yada Anlatabilmek 18-12-2016 21:07 İnsanım Demekle İnsan Olunmuyor 05-12-2016 22:37 Bir Süre Saklanmakla Kurtuldum mu Zannettin? 25-11-2016 21:48 PİYASALARDA NELER OLUYOR. 19-11-2016 21:57 Türkiye ve Donald Tuump'lu ABD 10-11-2016 22:06 Uyan Sultan AZİZ Uyan Kan Ağlıyor Bütün Cihan 03-11-2016 18:24 BAŞKANLIK SİSTEM İLE ÖZÜMÜZE DÖNELİM 22-10-2016 01:44 Sizin Hiç Çok Bilmiş Arkadaşınız Oldu mu? 05-10-2016 23:23 EĞİTİMCİNİN İŞGAL ETTİĞİN MAKAMIN HAKKI O DEĞİL. 11-09-2016 01:19 TÜRKİYE ‘de Siyasi Yapı nereye gidiyor? 27-08-2016 23:18 Bırakın Herkes Kendi Değerinde Kalsın 21-08-2016 15:53 YENİ ADI YILDIZ OLSUN 10-08-2016 13:28 MAKAM HIRSINA KAPILIP İHANET ETMEYİN 30-07-2016 16:02 Bilgeliğin Stratejik Derinliği 26-06-2016 12:31 CANLAR CAN DOSTLAR AKLIN YOLU BİRDİR. 19-06-2016 00:53 Dinimiz Neden Oruç'u Emretti ? 06-06-2016 18:54 İnsanlık ve Dost Deyince Gönlümden Geçenler 23-05-2016 15:49 BU GECE ‘’BERAT’’ ETTİĞİMİZ GECE OLUR İNŞALLAH 20-05-2016 19:28 MAKAM İNSANI KİBİR SAHİBİ YAPIYORSA EĞER ? 01-05-2016 21:08 Gazetecinin Günlüğü 27-04-2016 13:12 DOST DEDİĞİN ADAM GİBİ ADAM OLMALI 22-04-2016 17:32 Gazetecilik Mesleğinde Adab-ı Muaşeret 31-03-2016 11:30 MEMLEKET DE HUZUR ARAMAYIN 21-03-2016 09:22 Makamınızı Mazlumları Ezmek İçin Kullanmayın 28-02-2016 20:06 GÖNÜL DOSTUNUN NASİHATİ 14-02-2016 15:19 Makamın azdırdığı insanlar 04-02-2016 15:24 ATANMIŞ MAKAM SAHİPLERİ 18-01-2016 16:08 MEMLEKETİN EĞİTİMCİLERİ VE YAZARLARI 02-01-2016 11:55 HER ŞEYİN ÖZÜ GÜVEN VE SEVGİDİR 16-12-2015 01:55 MEDYA AYNA OLARAK GERÇEKLERİ YANSITIYOR MU? 30-11-2015 11:57 İNSANLIK MI, MAKAM VE MEVKİ Mİ? 15-11-2015 20:37 Kimse Genç Neslimiz Üzerinden Hesap Yapmaya Kalkmasın! 01-11-2015 12:22 ÖZ GÜVEN VEYA KENDİN OLABİLMEK 22-10-2015 15:57 DOĞRUYU GÖRMEDEN KARAR VERMEK ! 10-10-2015 13:52 DUR DEMENİN ZAMANI GELMEDİ Mİ? 03-10-2015 14:59 HER ŞEYİ ALLAH RIZASI İÇİN YAPMALI 28-09-2015 11:07 DOSTLUĞUMUZ SOHBET VE MUHABBET ÜZERİNEDİR. 14-09-2015 16:53 OY ARTIRMAK İÇİN OYNANAN OYUNLAR. 01-09-2015 17:58 SANAL ALEMDE SİYASET VE PKK’NIN ALGI OPERASYONU 25-08-2015 19:19 NEDEN KUL HAKKI ÇOK AĞIR BİLİR MİSİN? 17-08-2015 12:48 MUHTEREM OLABİLMEK DEĞİL MUHTEREM KALABİLMEK 10-08-2015 21:37 KAÇINILMAZ GERÇEKLER, KORKU VE YALAN 31-07-2015 12:31 KALP GÖZÜ İLE BAKMAK 12-07-2015 13:24 HER GÖZ GÖRMEZ 07-02-2015 11:03 AMAN DİKKAT! 25-01-2015 19:26 GÖZ ÖNÜNDE OLANLAR 06-01-2015 12:28 BENDEN SÖYLEMESİ 2 18-12-2014 14:57 BENDEN SÖYLEMESİ 11-12-2014 15:19
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  •   Takım P O
  • 1 Alanyaspor 17 8
  • 2 Trabzonspor 15 8
  • 3 Fenerbahçe 14 8
  • 4 İstanbul Başakşehir 14 8
  • 5 Galatasaray 13 8
  • 6 Sivasspor 12 8
  • 7 Konyaspor 12 7
  • 8 Gaziantep FK 11 8
  • 9 Antalyaspor 11 8
  • 10 Yeni Malatyaspor 10 7
  • 11 Göztepe 9 8
  • 12 Beşiktaş 9 8
  • 13 MKE Ankaragücü 9 8
  • 14 Denizlispor 8 8
  • 15 Kasımpaşa 8 8
  • 16 Çaykur Rizespor 8 8
  • 17 Gençlerbirliği 6 8
  • 18 Kayserispor 4 8
HAVA DURUMU
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
E-GAZETE
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA